Umrede Okunacak Dualar: Telbiye, Tavaf ve Sa’y Duaları

Umre; ihram, tavaf ve sa’y gibi ibadetlerle Kâbe’yi ziyaret etmektir ve bu yolculuğun her adımı aynı zamanda bir dua ve zikir fırsatıdır. Bu yazıda umrede okunacak dualar başlığı altında telbiyeyi, Mescid-i Harâm’a giriş ve çıkış dualarını, tavaf ile sa’y sırasında Hz. Peygamber’den nakledilen zikirleri okunuşları ve Türkçe anlamlarıyla bir araya getirdik. Amacımız bir ezber listesi sunmak değil, bu mübarek ibadeti bilinçli ve huzurlu bir şekilde yaşamanıza yardımcı olmaktır.

Umrenin adımlarını sırasıyla öğrenmek isterseniz Umre Nasıl Yapılır? yazımıza ve kapsamlı umre rehberimize de göz atabilirsiniz.

Umrede Dua Adabı

Dua, kulun Rabbine yönelmesi ve ihtiyacını O’na arz etmesidir. Mümkünse abdestli olmak, kıbleye dönmek, elleri kaldırmak, duaya Allah’a hamd ve Hz. Peygamber’e salavatla başlamak dua adabındandır. Duanın özü ise kalbin orada bulunması, dilin söylediğini kalbin de hissetmesidir.

Hz. Peygamber, kul acele edip “Dua ettim ama kabul olunmadı” demedikçe duasının kabul edileceğini bildirmiştir (Buhârî, Müslim). Bu yüzden sabırla, ümitle ve ısrarla dua etmek; kendimiz kadar anne babamızı, ailemizi ve bütün müminleri de dualarımıza katmak güzeldir.

Umrede dualar Türkçe okunabilir mi?

Evet, dua her dilde yapılabilir ve Allah her dilden anlar. Okunuşunu bilmediğiniz ya da anlamını kavrayamadığınız bir metni tekrarlamak yerine kendi dilinizde içtenlikle dua etmeniz daha faydalı olabilir. Hz. Peygamber’den nakledilen duaları anlamlarıyla birlikte öğrenmek ise ayrı bir güzelliktir ve dua bilincini derinleştirir.

İhram, Niyet ve Telbiye

Umre ibadeti, mîkat sınırı geçilmeden önce ihrama girmekle başlar. Erkekler dikişsiz iki parçadan oluşan ihram örtüsüne bürünür, kadınlar ise tesettüre uygun normal kıyafetleriyle ihrama girer. İhramdan önce gusletmek ya da abdest almak ve kerahat vakti değilse iki rekât ihram namazı kılmak sünnettir.

Umre için niyet nasıl yapılır?

Niyet kalp ile yapılır; dil ile de söylenmesi güzeldir. Türkçe olarak “Allah’ım, senin rızan için umre yapmak istiyorum; onu bana kolaylaştır ve kabul eyle” diye niyet edilebilir. Hanefî mezhebine göre niyetin ardından telbiye getirilmesiyle ihrama girilmiş olur.

İlmihal kitaplarında bu niyet için şu Arapça kalıp da yer alır:

Okunuşu: Allâhümme innî urîdü’l-umrete fe yessirhâ lî ve tekabbelhâ minnî.

Anlamı: Allah’ım, umre yapmak istiyorum; onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle.

Bu ifade bir hadis metni değil, fıkıh kitaplarında öğretilen bir niyet kalıbıdır; aynı anlamı Türkçe söylemek de yeterlidir.

Telbiye duası ve anlamı

Telbiye, Hz. Peygamber’in ihramlıyken okuduğu ve Buhârî ile Müslim’in rivayet ettiği şu sözlerdir:

Okunuşu: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek.

Anlamı: Buyur Allah’ım, buyur! Buyur, senin hiçbir ortağın yoktur, buyur! Şüphesiz hamd sana mahsustur; nimet de mülk de senindir. Senin hiçbir ortağın yoktur.

Telbiye ihram süresince sık sık, özellikle yokuş çıkarken ve inerken, vakit namazlarından sonra ve başka topluluklarla karşılaşıldığında tekrarlanır. Erkekler sesini bir miktar yükseltir, kadınlar ise kendi duyacakları kadar alçak sesle okur.

Telbiye ne zaman bırakılır?

Hanefî mezhebine göre umre yapan kişi, tavafa başlarken Hacerü’l-Esved’i selamlamasıyla (istilam) telbiyeyi keser. Bu andan itibaren tavaf ve sa’y boyunca telbiye yerine dua, zikir ve Kur’an okumakla meşgul olunur.

Mescid-i Harâm’a Giriş ve Kâbe’yi İlk Görüş

Mescide sağ ayakla girmek edeptendir. Hz. Peygamber, mescide girerken şu duanın okunmasını öğretmiştir (Müslim):

Okunuşu: Allâhümme’ftah lî ebvâbe rahmetik.

Anlamı: Allah’ım, bana rahmet kapılarını aç.

Mescitten sol ayakla çıkılır ve aynı hadiste öğretilen şu dua okunur (Müslim):

Okunuşu: Allâhümme innî es’elüke min fadlik.

Anlamı: Allah’ım, senden lütfunu ve ihsanını istiyorum.

Kâbe’yi ilk gördüğünde hangi dua okunur?

Kâbe’yi ilk gördüğünüz an, kalbin en yumuşak olduğu anlardan biridir ve bu anı dua ile değerlendirmek çok güzeldir. Ancak bu ana özel, okunması gereken belirli bir metin sahih ve kesin bir rivayetle sabit değildir; bu konuda nakledilen bazı rivayetlerin senetleri zayıf kabul edilir. Bu nedenle tekbir ve tehlil getirerek, kalbinizden geçenleri kendi dilinizle Rabbinize arz edebilirsiniz.

Tavaf Duaları

Tavaf, Hacerü’l-Esved hizasından başlayarak Kâbe sol tarafta kalacak şekilde onun etrafında yedi şavt dönmektir. Kalabalıkta kimseyi incitmemek, itip kakmamak ve sükûneti korumak da bu ibadetin bir parçasıdır.

Tavafın her şavtı için belirlenmiş bir dua var mı?

Hayır, tavafın her şavtı için Hz. Peygamber’den nakledilmiş ve okunması zorunlu olan belirli bir dua yoktur. Bazı dua kitaplarında yer alan şavtlara özel listeler, âlimlerin derlediği tavsiye niteliğindeki metinlerdir ve okunmaları şart değildir. Kişi bildiği duaları, zikirleri, salavatı ve Kur’an’dan ayetleri okuyabilir; kendi diliyle dua etmesi de tamamen uygundur.

Hacerü’l-Esved’i selamlarken

Her şavtın başında Hacerü’l-Esved hizasına gelindiğinde yüz ve avuç içleri ona doğru çevrilerek selamlanır. Hz. Peygamber’in devesi üzerinde tavaf ederken Hacerü’l-Esved hizasına her gelişinde ona işaret edip tekbir getirdiği rivayet edilmiştir (Buhârî). Uygulamada şöyle söylenir:

Okunuşu: Bismillâhi Allâhu ekber.

Anlamı: Allah’ın adıyla. Allah en büyüktür.

Kalabalıkta Hacerü’l-Esved’e dokunmaya veya onu öpmeye çalışmak başkalarına eziyet verebileceği için uzaktan el ile işaret etmek yeterlidir.

Rükn-i Yemânî ile Hacerü’l-Esved arasında

Tavaf yönüne göre Hacerü’l-Esved’den önceki köşe olan Rükn-i Yemânî ile Hacerü’l-Esved arasında Hz. Peygamber’in Bakara suresinin 201. ayetini dua olarak okuduğu rivayet edilmiştir (Ebû Dâvûd):

Okunuşu: Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhireti haseneten ve kınâ azâbe’n-nâr.

Anlamı: Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru.

Tavaf namazı ve zemzem

Tavaf tamamlanınca, Bakara suresinin 125. ayetindeki “İbrâhim’in makamından kendinize bir namaz yeri edinin” emrine uygun olarak mümkünse Makâm-ı İbrâhîm’in arkasında, kalabalık varsa mescidin uygun bir yerinde iki rekât tavaf namazı kılınır. Hz. Peygamber’in bu namazda Kâfirûn ve İhlâs surelerini okuduğu rivayet edilmiştir (Müslim). Namazdan sonra el açıp dilediğiniz gibi dua edebilirsiniz; bunun için belirli bir metin gerekmez.

Tavaf namazından sonra zemzem içmek de güzel bir uygulamadır. Besmele ile, mümkünse kıbleye dönerek içmek ve bu sırada kendiniz, aileniz ve sevdikleriniz için hayırlı dileklerde bulunmak güzeldir. Zemzem içerken belirli bir metin okumak şart değildir; kendi cümlelerinizle dua etmeniz yeterlidir.

Sa’y Duaları: Safa ve Merve

Sa’y, Safa tepesinden başlayıp Merve’de bitmek üzere iki tepe arasında yedi defa yürümektir; Safa’dan Merve’ye her gidiş ve Merve’den Safa’ya her dönüş bir şavt sayılır. Erkekler, yeşil ışıklarla işaretlenmiş bölümde koşar adımlarla (hervele) yürür.

Safa’ya yaklaşırken ne okunur?

Câbir’in rivayetine göre Hz. Peygamber, Safa’ya yaklaşırken Bakara suresinin 158. ayetinin başını okumuş ve “Allah’ın başladığı yerden başlıyorum” demiştir (Müslim). Bu nedenle sa’ye başlarken aşağıdaki ayeti okumak sünnete uygundur.

Okunuşu: İnne’s-Safâ ve’l-Mervete min şeâirillâh.

Anlamı: Şüphesiz Safa ile Merve, Allah’ın (dininin) nişanelerindendir.

Safa ve Merve’de okunan zikir

Aynı rivayete göre Hz. Peygamber, Kâbe’yi görebileceği kadar Safa’ya çıkmış, kıbleye dönerek Allah’ı birlemiş, tekbir getirmiş ve şöyle demiştir (Müslim):

Okunuşu: Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü’l-mülkü ve lehü’l-hamdü ve hüve alâ külli şey’in kadîr. Lâ ilâhe illallâhu vahdeh, encaze va’deh, ve nasara abdeh, ve hezeme’l-ahzâbe vahdeh.

Anlamı: Allah’tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O’nundur, hamd O’na mahsustur ve O her şeye kadirdir. Allah’tan başka ilah yoktur, O tektir; vaadini yerine getirdi, kuluna yardım etti ve düşman topluluklarını tek başına yendi.

Hz. Peygamber bu zikri üç kez tekrarlamış, aralarında da dua etmiştir. Merve’ye ulaştığında da Safa’da yaptığının aynısını yapmıştır. Şavtlar arasında yürürken belirli bir dua şartı yoktur; tesbih, tekbir, istiğfar, salavat ve kişisel dualarla vakit değerlendirilebilir.

Dua Ederken Dikkat Edilecekler

• Anlayarak okuyun: Okuduğunuz duanın anlamını bilmek, kalbin duaya eşlik etmesini sağlar.
• Akışı engellemeyin: Tavaf ve sa’y alanının ortasında durup uzun dua etmek yolu tıkayabilir; uzun dualar için kenarda uygun bir yer seçin.
• Sesinizi ölçülü tutun: Başkalarının huşuunu bozacak kadar yüksek sesle, toplu hâlde dua etmekten kaçının.
• Başkalarını unutmayın: Hz. Peygamber, müminin gıyabında kardeşi için yaptığı duaya meleğin “Sana da onun benzeri olsun” diyerek karşılık verdiğini bildirmiştir (Müslim).
• Metne bağımlı kalmayın: Dua kitapçıkları yardımcıdır; ancak metne takılıp kalmak yerine anlamını bildiğiniz kısa zikirleri tekrar etmek daha huzurlu olabilir.
• Hazırlığı önceden yapın: Dua etmek istediğiniz kişileri ve dileklerinizi yolculuktan önce not etmek işinizi kolaylaştırır. Yanınıza alacaklarınız için umre eşya listemize bakabilirsiniz.

Telaffuz ve Fıkhi Konularda Önemli Hatırlatma

Bu yazıda duaların okunuşlarını Latin harfleriyle verdik. Arapçadaki bazı sesler Latin harfleriyle tam olarak karşılanamadığından doğru telaffuz için duaların ehil bir hocadan öğrenilmesi tavsiye edilir. İhram yasakları, tavaf ve sa’yin şartları gibi ayrıntılı fıkhi konularda ise Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınlarına ve din görevlilerine başvurmanızı öneririz.

Hac menasikinde okunan dualar için Hac Duaları, yola çıkarken okunacak dua için ise Yolculuk Duası yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Rabbimiz dualarınızı ve ibadetlerinizi kabul eylesin. Umre hazırlığınızla ilgili aklınıza takılan sorular için WhatsApp hattımızdan ya da iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz; memnuniyetle yardımcı oluruz.