Umre Nasıl Yapılır? İhramdan Tıraşa Adım Adım Umre

Umre nasıl yapılır sorusu, Kâbe’ye ilk kez gidecek hemen herkesin aklına gelen ilk sorudur. Umre; mikatta ihrama girmek, Kâbe’yi tavaf etmek, Safa ile Merve arasında sa’y yapmak ve tıraş olarak ihramdan çıkmaktan oluşan, yılın büyük bölümünde yapılabilen bir ibadettir. Bu rehberde Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıklamalarını esas alarak umrenin hükmünden ihram yasaklarına, tavaftan tıraşa kadar bütün adımları sade bir dille, sırasıyla anlattık.

Umrenin Hükmü Nedir?

Hanefi mezhebine göre umre, ömürde bir defa yapılması sünnet-i müekkede olan bir ibadettir. Şafii ve Hanbeli mezheplerine göre ise gücü yeten kişiye ömürde bir defa farzdır. Halk arasında “küçük hac” olarak da anılan umre, farz olan haccın yerini tutmaz.

İki ibadet arasındaki hüküm, zaman ve menasik farklarını hac ile umre arasındaki farklar yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Umrenin farzları ve vacipleri

Umrenin iki farzı vardır: ihram ve tavaf. İhram umrenin şartı, tavaf ise rüknüdür. Umrenin vacipleri ise Safa ile Merve arasında yapılan sa’y ve ihramdan çıkmak için yapılan tıraştır. Farzlardan biri yerine getirilmezse umre tamamlanmış olmaz; bir vacibin özürsüz terk edilmesi ise ceza (dem) gerektirir. Ceza gerektiren durumların ayrıntıları için Diyanet’in güncel fetvalarına başvurmanızı öneririz.

Mikat Yerleri ve İhrama Giriş

Mikat, umre veya hac niyetiyle Mekke’ye gelenlerin ihramsız geçmemesi gereken sınırdır. Hz. Peygamber’in (s.a.s.) belirlediği beş mikat yeri şunlardır:

• Zülhuleyfe (Ebyar Ali): Medine yönünden gelenlerin mikatıdır. Medine ziyaretinin ardından Mekke’ye geçenler ihrama genellikle burada girer.
• Cuhfe: Şam, Mısır ve Türkiye yönünden gelenlerin mikatıdır. Günümüzde bu yönden gelenler ihrama çoğunlukla yakınındaki Rabiğ’de girer.
• Karnü’l-Menazil: Necid yönünden gelenlerin mikatıdır.
• Yelemlem: Yemen yönünden gelenlerin mikatıdır.
• Zatü Irk: Irak yönünden gelenlerin mikatıdır.

Türkiye’den uçakla Cidde’ye gidenler ihrama nerede girer?

Cidde mikat sınırlarının içinde kaldığı için Türkiye’den doğrudan Cidde’ye uçup oradan Mekke’ye geçecek olanların, uçak mikat hizasına gelmeden ihrama girmesi gerekir. Uçakta üst değiştirmek zor olduğundan ihram örtüleri evde ya da havalimanında giyilebilir. Niyet ve telbiye ise uçakta, mikat hizasına varılmadan önce yapılır; bu an genellikle rehber veya kabin ekibi tarafından hatırlatılır.

İhrama girmeden önce yapılacaklar

• Tırnaklar kesilir, istenmeyen tüyler temizlenir ve gusül abdesti alınır; bu mümkün değilse abdest almak yeterlidir.
• Erkekler dikişsiz iki parça ihram örtüsüne bürünür: biri belden aşağıya (izar), diğeri omuzlara (rida) alınır.
• Kerahat vakti değilse iki rekât ihram namazı kılınır.

İhram örtüsü, ihram kemeri ve kokusuz temizlik ürünleri gibi ihtiyaçlarınızı umre eşyaları sayfamızda bulabilir, eksiksiz bir hazırlık için umre eşya listesi yazımıza göz atabilirsiniz.

Niyet ve telbiye nasıl yapılır?

Niyet, “Allah’ım, senin rızan için umre yapmak istiyorum; onu bana kolaylaştır ve kabul eyle” anlamında kalben ve dille yapılır. Niyetin hemen ardından telbiye getirilir ve kişi bu andan itibaren ihramlı sayılır. Telbiye, Mescid-i Haram’a varıp tavafa başlayana kadar sık sık tekrarlanır.

Telbiye şöyledir: “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk. Lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk. İnne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk. Lâ şerîke lek.”

İhram Yasakları Nelerdir?

İhrama giren kişi, tıraş olup ihramdan çıkana kadar bazı davranışlardan uzak durur. Bu yasakların özürsüz olarak çiğnenmesi, türüne göre sadaka veya kurban gibi cezaları gerektirebilir.

• Saç, sakal ve vücut kıllarını kesmek ya da koparmak, tırnak kesmek
• Vücuda, elbiseye veya ihram örtüsüne koku sürmek; kokulu sabun, şampuan ve ıslak mendil kullanmak
• Erkeklerin dikişli elbise giymesi, başını örtmesi ve topuk ile ayak üstünü kapatan ayakkabı giymesi
• Kadınların yüzlerini, örtü yüze temas edecek şekilde kapatması
• Karada yaşayan hayvanları avlamak, Harem bölgesindeki ağaç ve bitkileri koparmak
• Eşler arası yakınlaşma, kaba söz, tartışma ve kavga

Tavaf Nasıl Yapılır?

Tavaf, Kâbe’nin etrafında yedi kez dönmektir ve her bir dönüşe şavt denir. Tavafa abdestli olarak başlanır ve Kâbe sol tarafta kalacak şekilde yürünür.

Hacerü’l-Esved hizası ve ıstılam

Tavaf, Hacerü’l-Esved’in bulunduğu köşenin hizasından başlar ve her şavt yine bu hizada tamamlanır. Başlangıçta Hacerü’l-Esved’e dönülür, eller kulak hizasına kaldırılıp avuç içleri ona doğru tutularak “Bismillâhi Allâhu ekber” denir ve el öpülür; buna ıstılam denir. Kalabalıkta taşa dokunmaya çalışmak gerekmez, uzaktan işaretle yapılan ıstılam yeterlidir. Istılam her şavtın başında tekrarlanır.

Erkekler için ızdıba ve remel

Ardından sa’y yapılacak tavafta erkekler, ihram örtüsünün ucunu sağ koltuk altından geçirip sol omuza atarak sağ omzu açık bırakır; buna ızdıba denir. İlk üç şavtta ise kısa adımlarla, omuzlar hafifçe silkelenerek canlı bir yürüyüş yapılır; buna da remel denir. Tavaf sırasında Hatîm adı verilen yarım daire şeklindeki alanın içinden değil, dışından dolaşılmalıdır.

Tavaf namazı ve zemzem

Yedi şavt tamamlanınca iki rekât tavaf namazı kılınır. Bu namazı mümkünse Makam-ı İbrahim’in arkasında, kalabalık varsa Mescid-i Haram’ın uygun herhangi bir yerinde kılmak yeterlidir. Namazdan sonra zemzem içilir ve imkân bulunursa Hacerü’l-Esved ile Kâbe kapısı arasındaki Mültezem’de dua edilir.

Sa’y ve Tıraş ile Umreyi Tamamlamak

Tavafın ardından umrenin iki vacibi olan sa’y ve tıraş yerine getirilir. Bu iki adım da tamamlandığında umre bitmiş olur.

Sa’y nasıl yapılır?

Sa’y, Safa ile Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelmektir. Safa’dan başlanır ve Merve’de bitirilir; Safa’dan Merve’ye gitmek bir şavt, Merve’den Safa’ya dönmek ikinci şavt sayılır. Sa’y tavaftan sonra yapılır ve abdestli olmak şart olmasa da tavsiye edilir.

Safa’ya çıkıldığında Kâbe’ye yönelinir, tekbir ve tehlil getirilip dua edilir. Yol üzerinde yeşil ışıklarla işaretlenmiş bölümde erkekler hızlı adımlarla yürür; buna hervele denir. Kadınlar bu bölümde normal yürüyüşlerine devam eder.

Tıraş ve ihramdan çıkış

Sa’yin ardından tıraş olunarak ihramdan çıkılır. Erkekler için saçı tamamen kazıtmak (halk) daha faziletlidir; saçı uçlarından kısaltmak (taksir) da caizdir. Hanefi mezhebine göre taksirde başın en az dörtte birinden parmak ucu (bir boğum) uzunluğunda kesmek gerekir, birkaç tel kesmek yeterli olmaz. Tıraşla birlikte ihram yasakları sona erer ve umre tamamlanmış olur.

Kadınlara Özel Notlar

Umrenin adımları kadınlar ve erkekler için büyük ölçüde aynıdır; ancak bazı uygulamalarda farklılıklar bulunur.

• Kadınlar tesettüre uygun normal elbiselerini giyer; başları örtülü, yüzleri açık olur.
• Telbiyeyi yüksek sesle söylemez; tavafta remel ve ızdıba, sa’yde hervele yapmazlar.
• Tıraş için saçlarının ucundan parmak ucu kadar kesmeleri yeterlidir, saçlarını kazıtmazlar.
• Hayız veya nifas hâlindeki kadınlar ihrama girebilir; ancak tavafı temizlendikten sonra yaparlar.

Dönüş tarihinin yaklaştığı özel hâller, eldiven kullanımı gibi mezhepler arasında görüş farkı bulunan konular için Diyanet’in güncel fetvalarına başvurun. Kadınların seyahatine ilişkin yaş ve refakat kuralları zaman zaman değiştiğinden güncel koşulları seyahat öncesi teyit edin.

Umrede Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Umrede yapılan hataların çoğu bilgi eksikliğinden kaynaklanır ve küçük bir hazırlıkla kolayca önlenebilir. En sık karşılaşılanlar mikatı ihramsız geçmek, tavafı Hatîm’in içinden yapmak ve tıraşı eksik bırakmaktır. Aşağıdaki listeyi yola çıkmadan önce gözden geçirmenizi öneririz.

• Uçakta mikat hizasını kaçırıp ihramsız geçmek
• İhramlıyken kokulu şampuan, sabun veya ıslak mendil kullanmak
• Hacerü’l-Esved’e dokunabilmek için itişip kakışmak
• Kâbe’yi sağ tarafa alarak tavaf etmek ya da şavt sayısını karıştırmak
• Sa’ye Merve’den başlamak veya sa’yi tavaftan önce yapmak
• Tıraşta yalnızca birkaç tel kesip ihramdan çıkmak
• İbadet sırasında fotoğraf çekmeye odaklanıp akışı ve huşuyu bozmak

Tavafta veya sa’yde şavt sayısında şüpheye düşerseniz, az olan sayıyı esas alarak devam etmeniz tavsiye edilir.

Medine Ziyareti ve Ravza İzni

Medine ziyareti umrenin bir parçası değildir; ancak Peygamber Efendimizin mescidi olan Mescid-i Nebevî’yi ziyaret etmek, umre yolculuğunun en kıymetli duraklarından biridir. Programlar, Medine’nin Mekke’den önce ya da sonra ziyaret edilmesine göre planlanır. Önce Medine’ye gidenler, Mekke’ye geçerken Zülhuleyfe (Ebyar Ali) mikatında ihrama girer.

Ravza’yı ziyaret için izin nasıl alınır?

Ravza-i Mutahhara’da namaz kılmak ve ziyarette bulunmak için Suudi makamlarının resmî uygulaması Nusuk üzerinden randevu (izin) alınması gerekir. Randevular sınırlı olduğundan planlamayı erken yapmak faydalıdır. Uygulamanın işleyişi ve kuralları değişebildiğinden güncel koşulları seyahat öncesi teyit edin.

Kuba Mescidi, Uhud ve diğer ziyaret noktaları hakkında bilgi almak için Medine’de gezilecek yerler yazımızı okuyabilirsiniz.

Umre, doğru bilgiyle ve gönül huzuruyla yapıldığında insanın hayatında derin iz bırakan bir yolculuktur. RotaNur olarak umre turlarımızda menasik bilgilendirmesini yolculuğun ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz. Aklınıza takılan her soru için iletişim sayfamızdan ya da WhatsApp hattımızdan bize ulaşabilirsiniz; size memnuniyetle yardımcı oluruz.