Umre Ne Demek? Umre Nedir, Hükmü, Zamanı ve Faziletleri

Umre ne demek sorusunun kısa cevabı, “Kâbe’yi ziyaret etmek” anlamına gelen ve belirli bir zamana bağlı olmayan ibadettir; ancak umrenin kelime anlamı, Kur’an ve sünnetteki yeri, hükmü, zamanı ve faziletleri bu kısa cevaptan çok daha zengindir. Bu yazıda umre nedir sorusunu Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yaklaşımını esas alarak baştan sona cevapladık: umre kelimesinin kökeni, Hz. Peygamber’in (s.a.s.) umreleri, umrenin farz ve vacipleri, ne zaman yapılabileceği, kaç kez yapılabileceği, çeşitleri, hacdan farkları ve umreye gitmek için gerekenler. Umrenin adım adım yapılışını ise ayrı bir rehberde anlattığımız için burada ibadetin anlamına ve çerçevesine odaklandık.

Umre Kelimesinin Anlamı

Umre, Arapça “a-m-r” kökünden türer; bu kök “bir yeri şenlendirmek, mamur etmek, ziyaret etmek” anlamlarını taşır ve Türkçedeki imar, ömür ve mamur kelimeleriyle aynı aileden gelir. Sözlükte umre “ziyaret” demektir; terim olarak ise ihrama girerek Kâbe’yi tavaf etmek, Safa ile Merve arasında sa’y yapmak ve tıraş olup ihramdan çıkmaktan oluşan ibadeti ifade eder. Halk arasında umreye “küçük hac” (hacc-ı asgar) da denir ve bu adlandırma fıkıh kitaplarında da geçer; çünkü umre, haccın Arafat, Müzdelife ve Mina bölümleri olmayan, yalnız Mekke’de tamamlanan hâlidir.

Umre kelimesi ne anlama gelir?

Umre kelimesi sözlükte “ziyaret etmek, bir yeri mamur hâle getirmek” anlamına gelir; dinî terim olarak ihramlı biçimde Kâbe’yi tavaf edip Safa ile Merve arasında sa’y yapmayı ifade eder. Kelime, Kâbe’nin ziyaretçilerle şenlenmesi anlamını içinde taşır. İngilizcede “umrah”, Arapçada “umra” olarak yazılır.

Kur’an ve Sünnette Umre

Umre, Kur’an-ı Kerim’de hacla birlikte anılır. Bakara sûresinin 196. ayetinde “Haccı da umreyi de Allah için tamamlayın” buyrulur; Safa ile Merve’nin Allah’ın nişanelerinden olduğunu bildiren 158. ayet de umrenin sa’y bölümünün dayanağıdır. Hz. Peygamber (s.a.s.) hayatında dört umre yapmıştır: Hicretin altıncı yılında Hudeybiye’de engellenen umre, ertesi yıl bunun yerine yapılan kaza umresi (umretü’l-kazâ), Mekke’nin fethinin ardından Huneyn dönüşünde Ci’râne’den girilen umre ve Veda Haccı ile birlikte yapılan umre. Kaynaklar bu umrelerin Zilkade ayında yapıldığını nakleder.

Umrenin faziletine dair en bilinen hadis Buhârî ve Müslim’de geçer: “Umre, sonraki umreye kadar işlenen günahlara kefarettir; kabul olunmuş haccın karşılığı ise ancak cennettir.” Yine Buhârî ve Müslim’in naklettiği bir hadiste Hz. Peygamber, Ramazan ayında yapılan umrenin hac sevabına denk olduğunu bildirmiştir. Bu iki rivayet, umrenin neden bu kadar rağbet gördüğünü açıklar.

Umrenin Hükmü: Farz mı, Sünnet mi?

Umrenin hükmü mezheplere göre farklıdır. Hanefî ve Mâlikî mezheplerine göre umre, ömürde bir defa yapılması sünnet-i müekkede olan bir ibadettir; Şafiî ve Hanbelî mezheplerine göre ise gücü yeten kişiye ömürde bir defa farzdır. Diyanet İşleri Başkanlığı, Hanefî görüşüne uygun olarak umreyi sünnet-i müekkede kabul eder. Bir kez yapıldıktan sonra tekrar edilen umreler nafiledir ve her biri ayrıca sevap kazandırır.

Umre farz mı sünnet mi?

Hanefî mezhebine göre umre, ömürde bir defa yapılması sünnet-i müekkede olan bir ibadettir; Şafiî mezhebine göre ise ömürde bir defa farzdır. Türkiye’de Diyanet’in esas aldığı görüş sünnet-i müekkede olmasıdır. Her iki görüşe göre de umre yapmak, imkânı olan Müslüman için büyük bir sevap kaynağıdır ve haccın yerine geçmez.

Umrenin Farzları, Vacipleri ve Sünnetleri

Hanefî mezhebine göre umrenin iki farzı vardır: ihram ve tavaf. İhram umrenin şartı, tavaf ise rüknüdür. Umrenin vacipleri Safa ile Merve arasında sa’y yapmak ve ihramdan çıkmak için tıraş olmaktır. Şafiî mezhebinde sa’y ve tıraş da rükün sayılır. Umrenin sünnetleri arasında ihrama girmeden önce gusül abdesti almak, iki rekât ihram namazı kılmak, telbiyeyi sık sık tekrarlamak, tavafın ilk üç şavtında remel yapmak ve tavaftan sonra Zemzem içmek sayılabilir. Her adımın uygulamasını umre nasıl yapılır rehberimizde sırasıyla anlattık.

1. İhram: Mikatta niyet ve telbiyeyle girilir; erkekler dikişsiz iki parça örtüye bürünür, kadınlar normal kıyafetlerini giyer.
2. Tavaf: Kâbe’nin etrafında Hacerü’l-Esved hizasından başlayarak yedi şavt dönülür, ardından iki rekât tavaf namazı kılınır.
3. Sa’y: Safa’dan başlayıp Merve’de biten yedi gidiş geliş yapılır.
4. Tıraş: Erkekler saçını kazıtır ya da kısaltır, kadınlar saç uçlarından bir miktar keser; böylece ihramdan çıkılır.

Umre Ne Zaman Yapılır?

Umrenin hacdan en önemli farkı, belirli bir zamana bağlı olmamasıdır; yılın her günü umre yapılabilir. Bunun tek istisnası hac günleridir: Hanefî mezhebine göre Arefe günü ile Kurban Bayramı’nın dört gününde umre yapmak tahrimen mekruhtur, çünkü bu günler haccın menasikine ayrılmıştır. Ramazan umresi hadiste hac sevabıyla anıldığı için en çok rağbet gören dönemdir; üç aylar, kandil geceleri, sömestr tatili ve yaz ayları ise farklı ihtiyaçlara göre tercih edilir. Dönemlerin iklim, kalabalık ve program açısından karşılaştırmasını umreye ne zaman gidilir yazımızda bulabilirsiniz.

Umre yılın her günü yapılabilir mi?

Evet, umre yılın her günü yapılabilir; yalnız Hanefî mezhebine göre Arefe günü ve Kurban Bayramı’nın dört günü umre yapmak mekruhtur. Uygulamada hac mevsimi öncesinde umre vizesi verilmesi geçici olarak durdurulabildiği için programlar hac dönemine yakın haftalarda düzenlenmez; güncel takvimi acentenizden teyit edin.

Umre Kaç Kez Yapılabilir?

Umre için bir sayı sınırı yoktur; kişi ömründe dilediği kadar umre yapabilir ve aynı yolculukta birden fazla umre de mümkündür. Sahabeden bazılarının yılda birkaç kez umre yaptığı, Hz. Peygamber’in de ashabını Ramazan umresine teşvik ettiği nakledilir; bu yüzden sık umre yapmak dinen övülen bir davranıştır. Mekke’de ilk umresini tamamlayan kişi, Harem sınırının dışındaki Tenim’de bulunan Aişe Mescidi’ne gidip yeniden ihrama girerek nafile umre yapar; Hanefî mezhebine göre bu, yolculuğun bereketini artıran güzel bir uygulamadır. Yine de bedeni yormamak için umreler arasında en az bir gün bırakmak ve yaşlı yolcuların nafile umre yerine nafile tavafı tercih etmesi tavsiye edilir. Süre planlaması için umre kaç gün sürer yazımıza bakabilirsiniz.

Umre kaç kez yapılır?

Umre için dinî bir sınır yoktur; ömür boyu istenildiği kadar ve aynı yolculukta birden fazla kez yapılabilir. Hanefî mezhebine göre bir yılda birden fazla umre yapmak da caizdir. Ancak her umre için yeniden ihrama girmek ve Harem sınırı dışına, genellikle Tenim’e çıkmak gerekir; tavaf ve sa’y yapmadan yalnızca niyet yenilemek umre sayılmaz.

Umre Çeşitleri

Fıkıh kitaplarında umre, yapılış biçimine ve niyetine göre birkaç başlık altında incelenir. Uygulamada en çok karşılaşılan türler şunlardır:

• Müfred umre: Hacdan bağımsız olarak, yılın herhangi bir zamanında tek başına yapılan umredir; Türkiye’den giden umre kafilelerinin yaptığı umre budur.
• Temettu ve kıran umresi: Hac aylarında hacla birlikte yapılan umredir; temettu haccında önce umre yapılıp ihramdan çıkılır, kıran haccında umre ile hac tek ihramla yapılır. Ayrıntı için hac çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz.
• Nafile umre: İlk umrenin ardından aynı yolculukta ya da başka bir zamanda yeniden yapılan umrelerdir.
• Bedel umre: Vefat etmiş ya da hasta bir yakın adına yapılan umredir; niyet o kişi için yapılır, sevabı ona bağışlanır.
• Kaza umresi: Başlanıp tamamlanamayan ya da bozulan umrenin sonradan yerine getirilmesidir; Hudeybiye sonrasında Hz. Peygamber’in yaptığı umre bu adla anılır.

Umre ile Hac Arasındaki Farklar

Umre ve hac aynı mekânda, benzer menasikle yapılır; ancak hüküm, zaman ve kapsam bakımından ayrılır. Aşağıdaki tablo en sık sorulan farkları özetler; ayrıntılı karşılaştırma için hac ile umre arasındaki farklar yazımıza bakabilirsiniz.

Umre yapan hacı olur mu?

Hayır, umre yapan kişi hacı olmaz; hacı unvanı yalnız hac ibadetini tamamlayanlar için kullanılır. Umre yapan kişiye halk arasında “umreci” denir. Umre, hac farzını düşürmez; Ramazan umresinin hac sevabına denk sayılması sevap bakımındandır, farzın yerine geçmesi anlamına gelmez. Dönenlere ne denileceğini umreye gidene ne denir yazımızda anlattık.

Umreye Gitmek İçin Ne Gerekir?

Umreye gitmek için bir kura ya da özel bir izin gerekmez; geçerli bir pasaport, Suudi Arabistan’ın istediği umre vizesi ve aşı şartı ile bir acente ya da Diyanet programına kayıt yeterlidir. Vize işlemleri çoğunlukla acente aracılığıyla yürütülür; belgeler ve süreler umre vizesi nasıl alınır yazımızda, kadın yolcuların mahrem ve yaş kuralları kadınlar için umre rehberi yazımızda. Sağlık tarafında aşı ve ilaç hazırlığı için aile hekiminize ve Sağlık Bakanlığı seyahat sağlığı merkezlerine danışmanızı öneririz.

Önemli: Umre ibadeti tek başına birkaç saatte tamamlanır; ancak umre yolculuğu Mekke ve Medine’de ibadet, ziyaret ve dinlenme günlerinden oluşur. Programı seçerken ibadetin süresini değil, iki şehirde geçirmek istediğiniz günleri düşünün.

Umreye gitmek için kura gerekir mi?

Hayır, umre için kura yoktur; hac için geçerli olan Diyanet kayıt ve kura sistemi umreyi kapsamaz. Diyanet’in umre programlarına ya da yetkili acentelerin programlarına dilediğiniz dönem için kayıt yaptırabilirsiniz. Tek sınır, vize ve sağlık şartları ile hac mevsimi öncesindeki geçici vize duraklamalarıdır.

Umre Yolculuğunun İki Şehri: Mekke ve Medine

Umre ibadetinin tamamı Mekke’de, Mescid-i Haram’da ve Safa ile Merve arasında yapılır; Medine ise umrenin parçası olmayan, ama neredeyse her programda yer alan bir ziyarettir. Mekke günlerinde umre menasikinin yanı sıra vakit namazlarını Mescid-i Haram’da kılmak, nafile tavaf yapmak, Zemzem içmek ve Hira ile Sevr gibi Siyer mekânlarını görmek yolculuğun akışını oluşturur. Medine günlerinde Mescid-i Nebevî’de namaz, Hz. Peygamber’in (s.a.s.) kabrine selam, Ravza-i Mutahhara’da randevuyla namaz, Kuba Mescidi, Uhud ve Cennetü’l-Bakî ziyaretleri yapılır.

Programların çoğu iki şehir arasında gün sayısını dengeler; ilk umresini yapanlar için on günlük programlarda Mekke’ye altı, Medine’ye dört gün ayrılması yaygındır. İki şehir arasındaki yolculuk kara yolu ya da Haremeyn hızlı treniyle yapılır; ihrama Medine’den Mekke’ye geçerken Zülhuleyfe mikatında girilir. Medine’de sekiz gün kalarak kırk vakit namaz kılma geleneği bir rivayete dayanır ve umrenin şartı değildir; süresi kısa olan yolcuların bu yüzden endişe etmesine gerek yoktur.

Umrede Medine’ye gitmek şart mı?

Hayır, Medine ziyareti umrenin rüknü, vacibi ya da sünneti değildir; umre yalnız Mekke’de tamamlanır. Medine, Hz. Peygamber’in (s.a.s.) kabrini ve Mescid-i Nebevî’yi ziyaret etmenin faziletinden dolayı programlara eklenir. Süresi kısıtlı olanlar Medine’siz kısa umre programlarını tercih edebilir; ancak imkânı olanlar için Medine, yolculuğun en huzurlu bölümüdür.

Umre Niçin Yapılır? Manevi Anlamı

Umre, kulun Kâbe’ye yönelip Allah’ın davetine cevap vermesidir. İhram, dünyalık farkları ortadan kaldıran bir eşitlik kıyafeti; tavaf, hayatın merkezine Allah’ı koymanın simgesi; sa’y ise Hz. Hâcer’in oğlu için su ararken gösterdiği tevekkül ve gayretin hatırasıdır. Hz. Peygamber’in umreyi günahlara kefaret olarak nitelemesi, bu ibadetin bir arınma yolculuğu olduğunu gösterir. Umreden dönenlerin en sık dile getirdiği duygu, ibadetin bittiği yerde yeni bir hayat düzeninin başladığıdır: vakit namazına devam, Kur’an okuma alışkanlığı ve helalleşme gibi kazanımlar umrenin asıl meyveleridir.

RotaNur olarak umre programlarımızı Ramazan, kandil, sömestr ve yaz dönemleri için farklı süre ve konaklama seçenekleriyle düzenliyoruz. Seçenekleri umre turları sayfamızda karşılaştırabilir, Ramazan’a özel programlar için Ramazan umresi sayfamıza bakabilir, sorularınız için iletişim sayfamızdan ya da sayfadaki WhatsApp butonundan 7/24 bize yazabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular