İhram Niyeti Nasıl Yapılır? Umre ve Hac Niyet Duaları

Umre ve hac, ihrama girmekle başlar; ihrama girmenin kalbi ise niyettir. Bu yazıda ihram niyeti konusunu adım adım ele alıyoruz: niyetin ne zaman ve nerede yapılacağını, umre, hac ve kıran için ilmihal kitaplarında yer alan niyet kalıplarının okunuşlarını ve anlamlarını, ihram namazını, telbiyeyi, kadınlara özel durumları ve uçak yolculuğunda niyetin nasıl planlanacağını bulacaksınız. Bilgileri, Hanefî mezhebini esas alan Diyanet İşleri Başkanlığı yaklaşımıyla aktarıyoruz.

İhram ve Niyet Nedir?

İhram, hac veya umre yapmak isteyen kişinin, niyet edip telbiye getirerek bazı helal şeyleri kendisine geçici olarak yasaklamasıdır. Günlük dilde erkeklerin giydiği iki parça beyaz örtüye de ihram denir; ancak fıkhi anlamda ihram, bu kıyafeti giymek değil, niyet ve telbiye ile başlayan manevi bir hâldir. Bu nedenle ihram kıyafetini giymiş fakat henüz niyet etmemiş biri ihrama girmiş sayılmaz.

Niyet, kişinin hangi ibadeti yapacağını kalben belirlemesidir. Hz. Peygamber, amellerin niyetlere göre olduğunu bildirmiştir (Buhârî, Müslim). İhramda niyet, yapılacak ibadetin umre mi, hac mı yoksa ikisi birlikte mi olduğunu belirler ve sonraki bütün adımları şekillendirir. İhram kıyafetinin nasıl giyileceğini İhram Nasıl Giyilir? yazımızda ayrıca anlattık.

İhram niyeti nasıl yapılır?

Niyet kalp ile yapılır; kişinin hangi ibadete niyet ettiğini bilmesi esastır. Dil ile de söylenmesi güzeldir. Hanefî mezhebine göre niyetin ardından en az bir kez telbiye getirilmesiyle ihrama girilmiş olur. Yani ihram niyeti, kalpteki kararın dil ile ifade edilmesi ve telbiye ile tamamlanmasından oluşur. Niyet anında hangi ibadete girdiğinizi bilmeniz, ileride yapılacak tavaf, sa’y ve tıraş gibi adımların da doğru sırayla yerine getirilmesini sağlar.

İhram kıyafetini giymek niyet yerine geçer mi?

Hayır, ihram kıyafetini giymek tek başına ihrama girmek anlamına gelmez. Kişi ihram örtülerine bürünmüş olsa bile niyet edip telbiye getirmedikçe ihram yasakları başlamaz. Bu sebeple kıyafeti evde veya havalimanında giyip niyeti daha sonra, mîkat hizasından önce yapmak mümkündür.

İhrama Girmeden Önce Yapılacaklar

Niyetten önce bazı hazırlıkların yapılması sünnettir ve ilmihal kitaplarında şu sırayla anlatılır:

1. Temizlik: Tırnakları kesmek, bıyığı düzeltmek, koltuk altı ve etek tıraşı yapmak.
2. Gusül veya abdest: Temizlik niyetiyle gusletmek sünnettir; mümkün olmazsa abdest almak yeterlidir.
3. Güzel koku: İhrama girmeden önce bedene güzel koku sürünmek sünnettir; ihram örtüsüne koku sürülmez.
4. İhram kıyafeti: Erkekler dikişli elbiselerini çıkarıp ihram örtülerine bürünür; kadınlar tesettüre uygun normal kıyafetleriyle kalır.
5. İhram namazı: Kerahat vakti değilse iki rekât ihram namazı kılınır.
6. Niyet ve telbiye: Namazın ardından niyet edilir ve telbiye getirilir.

İhram namazı nasıl kılınır?

İhram namazı, ihrama girmeden önce kılınan iki rekâtlık sünnet bir namazdır ve diğer nafile namazlar gibi kılınır. İlmihal kitaplarında ilk rekâtta Fâtiha’dan sonra Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs suresinin okunması tavsiye edilir; ancak başka sureler okumak da caizdir. Kerahat vaktine denk gelirse bu namaz kılınmaz, niyet ve telbiye ile ihrama girilir; farz bir namazın ardından niyet etmek de yeterlidir.

Umre, Hac ve Kıran İçin Niyet Kalıpları

Aşağıdaki kalıplar hadis metni değil, fıkıh ve ilmihal kitaplarında öğretilen niyet ifadeleridir. Aynı anlamı Türkçe söylemek de yeterlidir. Hangi kalıbı kullanacağınız, yapacağınız ibadetin türüne bağlıdır. Hac türlerini ayrıntılı olarak Hac Çeşitleri yazımızda anlattık.

Umre niyeti

Yalnızca umre yapacak olanlar ve temettu haccı yapacaklar, ilk olarak umre için niyet eder:

Okunuşu: Allâhümme innî urîdü’l-umrete fe yessirhâ lî ve tekabbelhâ minnî.

Anlamı: Allah’ım! Umre yapmak istiyorum; onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle.

Hac niyeti

İfrad haccı yapanlar mîkatta, temettu haccı yapanlar ise umrelerini tamamlayıp ihramdan çıktıktan sonra terviye günü (Zilhiccenin 8. günü) Mekke’de hac için niyet eder:

Okunuşu: Allâhümme innî urîdü’l-hacce fe yessirhü lî ve tekabbelhü minnî.

Anlamı: Allah’ım! Hac yapmak istiyorum; onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle.

Kıran niyeti

Umre ile haccı aynı ihramla yapmak isteyenler mîkatta ikisine birlikte niyet eder:

Okunuşu: Allâhümme innî urîdü’l-umrete ve’l-hacce fe yessirhümâ lî ve tekabbelhümâ minnî.

Anlamı: Allah’ım! Umre ve hac yapmak istiyorum; ikisini bana kolaylaştır ve benden kabul eyle.

Başkası adına niyet

Bedel haccında vekil olarak hacca giden kişi, niyetini kendi adına değil, kendisini gönderen kişi adına yapar. Türkçe olarak “Allah’ım, falan kişi adına hac yapmak istiyorum; onu bana kolaylaştır ve kabul eyle” şeklinde niyet edilebilir. Bedel haccının şartları ve vekilin hangi hac türünü yapabileceği gibi konularda ayrıntılı hükümler bulunduğundan, bu durumda Diyanet’in açıklamalarına başvurmak gerekir.

İhram niyeti Türkçe yapılabilir mi?

Evet, ihram niyeti Türkçe yapılabilir. Niyetin aslı kalpte olduğu için “Allah’ım, senin rızan için umre yapmak istiyorum; onu bana kolaylaştır ve kabul eyle” demek yeterlidir. Arapça kalıbı okumak isteyenlerin anlamını bilerek okuması, niyetin bilinçli yapılmasına yardımcı olur.

Niyetin Ardından Telbiye

Niyetten hemen sonra telbiye getirilir. Hz. Peygamber’in ihramlıyken okuduğu telbiye, Buhârî ve Müslim’in rivayet ettiği şu sözlerdir:

Okunuşu: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek.

Anlamı: Buyur Allah’ım, buyur! Buyur, senin hiçbir ortağın yoktur, buyur! Şüphesiz hamd sana mahsustur; nimet de mülk de senindir. Senin hiçbir ortağın yoktur.

Hanefî mezhebine göre telbiyeyi en az bir kez söylemek ihramın şartıdır; ihram süresince tekrarlamak ise sünnettir. Telbiyenin ne zaman bırakılacağı ve ihram boyunca okunabilecek diğer dualar için Umrede Okunacak Dualar yazımıza bakabilirsiniz.

İhram Niyeti Ne Zaman ve Nerede Yapılır?

Harem bölgesine dışarıdan gelen kişi, hac veya umre niyetiyle geliyorsa mîkat denilen sınırları ihramsız geçemez. Bu nedenle niyet, mîkat sınırı geçilmeden önce yapılmalıdır. Mîkatın ne olduğu ise kişinin nereden geldiğine göre değişir. Hz. Peygamber’in Medine, Şam, Necid ve Yemen yönünden gelenler için ayrı mîkatlar belirlediği sahih rivayetlerde yer alır (Buhârî, Müslim). Şam yönünün mîkatı olan Cuhfe, bugün Râbığ yakınlarında bulunur ve Türkiye’den gelen uçuşlarda genellikle bu hiza esas alınır.

İhram niyeti ne zaman yapılır?

Umre veya hac için dışarıdan gelen kişi, niyetini mîkat sınırına ulaşmadan önce yapar. Niyet mîkattan önce yapılabilir; ancak niyetle birlikte ihram yasakları başladığı için çok erken niyet etmek, yasaklara uzun süre dikkat etmeyi gerektirir. Temettu haccı yapanlar ise hac niyetini terviye günü Mekke’de yapar.

İhram niyeti nerede yapılır?

Türkiye’den doğrudan Cidde’ye uçan umre yolcuları için mîkat hizası uçuş sırasında geçilir; bu nedenle niyet uçakta, mîkat hizasına gelinmeden önce yapılır. Önce Medine’ye gidip oradan Mekke’ye geçenler, Medine halkının mîkatı olan Zülhuleyfe’de (bugünkü adıyla Âbâr-ı Ali) ihrama girer. Mekke’de bulunup ayrıca umre yapmak isteyenler ise Harem sınırının dışına, örneğin Ten’îm veya Ci’râne’ye çıkarak niyet eder.

Uçuş programları ve mîkat uygulamaları gruplara göre farklılık gösterebildiğinden, ihram ve niyet zamanını seyahat acentenizin rehberiyle önceden netleştirin.

Uçakta İhram Niyeti: Pratik Plan

Uçakta ihram örtüsüne bürünmek ve namaz kılmak zor olduğundan, pek çok grup şu düzeni uygular:

• Evde veya havalimanında hazırlanın: Gusül veya abdest alın, erkekler ihram kıyafetini uçuş öncesinde giyer.
• İhram namazını yerde kılın: Kerahat vakti değilse iki rekâtı havalimanındaki mescitte kılın.
• Niyeti uçakta yapın: Rehberinizin veya kabin ekibinin mîkat hizası duyurusundan önce niyet edip telbiye getirin.
• Yasaklara niyetten itibaren uyun: Niyet ve telbiyeden sonra koku, tıraş, dikişli giysi gibi yasaklara dikkat edin.
• Uykuda kalmamaya dikkat edin: Mîkat hizasına yakın saatlerde uyanık olmak için rehberinizle haberleşin.

Niyetle birlikte başlayan yasakları İhram Yasakları yazımızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Niyet etmeden mîkatı geçen ne yapmalı?

Hanefî mezhebine göre hac veya umre niyetiyle gelip mîkatı ihramsız geçen kişinin, mümkünse mîkata dönüp ihrama girmesi gerekir. Dönmeden ihrama girerse ceza olarak dem (kurban) gerekir. Bu durumda ne yapılacağı kişinin durumuna göre değişebildiğinden, rehberinize ve Diyanet’in hac ve umre ilmihaline başvurun.

Kadınlar ve Özel Durumlar

Kadınlar da erkekler gibi niyet eder ve telbiye getirir; niyet kalıpları aynıdır. Kadınlar için özel bir ihram kıyafeti yoktur; tesettüre uygun normal kıyafetleriyle ihrama girerler. Telbiyeyi yalnızca kendilerinin duyacağı kadar alçak sesle okurlar.

Kadınlar özel hâldeyken ihrama niyet edebilir mi?

Evet, âdet veya lohusalık hâlindeki kadınlar da ihrama girebilir. Hz. Peygamber, Zülhuleyfe’de doğum yapan Esmâ bint Umeys’e yıkanıp ihrama girmesini emretmiştir (Müslim). Bu kadınlar temizlik amacıyla gusleder, namaz kılmadan niyet edip telbiye getirir; tavaf dışındaki işleri yapar, tavafı ise temizlendikten sonra yerine getirir. Ayrıntılar için Diyanet’in açıklamalarına başvurun.

Çocuklar için ihram niyeti

Çocuklar da ailesiyle birlikte ihrama girebilir. Bir kadının küçük çocuğunu kaldırıp Hz. Peygamber’e “Bunun için de hac var mı?” diye sorduğu, onun da “Evet, sana da sevap var” buyurduğu sahih bir rivayette geçer (Müslim). Hanefî mezhebine göre henüz ayırt etme çağına gelmemiş çocuk adına niyeti velisi yapar; ayırt etme çağındaki çocuk ise kendisi niyet eder. Çocukların ihram yasaklarına uymakta zorlanması durumunda ne yapılacağını rehberinize sorun.

Engel çıkma ihtimaline karşı şart koşmak

Hz. Peygamber, hasta olduğu için haccı tamamlayamamaktan endişe eden Dubâa bint Zübeyr’e niyet ederken “Allah’ım, beni nerede alıkoyarsan orası ihramdan çıkış yerimdir” diye şart koşmasını söylemiştir (Buhârî, Müslim):

Okunuşu: Allâhümme mahillî haysü habestenî.

Anlamı: Allah’ım! Beni nerede alıkoyarsan, ihramdan çıkış yerim orasıdır.

Bu şartın hükmü mezheplere göre farklı değerlendirilir; Hanefî mezhebinde engellenme durumunda ihsar hükümleri uygulanır. Sağlık sorunu olan kişilerin bu konuda Diyanet’in güncel fetvalarına başvurması yerinde olur.

Önemli: Okunuşlar Latin harfleriyle verilmiştir ve Arapçadaki bazı sesleri tam karşılamaz; doğru telaffuz için ehil bir hocadan öğrenilmesi tavsiye edilir. Mîkat, ceza ve ihsar gibi ayrıntılı fıkhi konularda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınlarına ve din görevlilerine başvurun.

İhram Niyetinde Sık Yapılan Hatalar

İlk kez umreye veya hacca gidenlerin niyet konusunda en sık karşılaştığı hatalar şunlardır:

• Niyeti unutmak: İhram kıyafetini giyip niyet etmeyi ve telbiye getirmeyi unutarak mîkatı geçmek.
• Çok erken niyet etmek: Havalimanına çıkmadan niyet edip saatlerce yasaklara dikkat etmek zorunda kalmak ve bu sırada farkında olmadan yasak işlemek.
• İbadet türünü belirsiz bırakmak: Temettu mu, ifrad mı, kıran mı yapılacağını bilmeden niyet etmek.
• Niyetten sonra koku kullanmak: Niyetin ardından kokulu sabun, ıslak mendil veya krem kullanmak.
• Telbiyeyi hiç söylememek: Hanefî mezhebine göre niyetle birlikte telbiyenin en az bir kez söylenmesi gerektiğini bilmemek.

Bu hataların önüne geçmenin en kolay yolu, yolculuktan önce rehberinizle niyet anını ve yapacağınız ibadet türünü netleştirmek, niyet kalıbını ve telbiyeyi önceden öğrenmektir.

Niyetten Sonra Umrenin Adımları

Niyet ve telbiye ile başlayan umre; tavaf, sa’y ve tıraş ile tamamlanır. Bütün adımları sırasıyla Umre Nasıl Yapılır? rehberimizde bulabilirsiniz. Hac yapacaklar için ise Hac Nasıl Yapılır? yazımız yol gösterici olacaktır.

RotaNur olarak, ihram ve niyet zamanını uçuş planınıza göre önceden netleştiriyor, rehberlerimizle her adımda yanınızda oluyoruz. Size uygun programı umre turlarımız arasından seçebilir, sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Rabbimiz niyetlerinizi hayra, ibadetlerinizi kabule ulaştırsın.

Sıkça Sorulan Sorular