İçindekiler 10 başlık
Uhud şehitlerinin isimleri, siyer kaynaklarında kabile kabile sayılarak kaydedilmiştir. En eski ve en yaygın liste, İbn İshak’ın rivayetini aktaran İbn Hişâm’ın es-Sîretü’n-Nebeviyye adlı eserindedir: İbn İshak muhacirlerden dört, ensardan altmış bir olmak üzere altmış beş isim sayar; İbn Hişâm bu listeye beş isim daha ekler ve toplam yetmişe ulaşır. Bu yazıda isimleri İbn Hişâm’daki sırayla, muhacir ve ensar ayrımıyla ve kabilelerine göre veriyoruz. Listeye kaynakta bulunmayan hiçbir isim eklenmemiştir.
Kısaca
Uhud Savaşı’nda Müslümanlar yetmiş şehit vermiştir. İbn Hişâm’ın aktardığı listede bu şehitlerin dördü muhacir, diğerleri ensardır. Muhacir şehitler Hz. Hamza, Abdullah b. Cahş, Mus’ab b. Umeyr ve Şemmâs b. Osman’dır. Ensar şehitleri Evs ve Hazrec kabilelerinin kollarına göre sıralanır; en kalabalık grup on iki kişiyle Abdüleşheloğulları’dır.
- Toplam: Yetmiş şehit.
- İbn İshak’ın listesi: Altmış beş isim (dört muhacir, altmış bir ensar).
- İbn Hişâm’ın eklediği: Beş isim.
- Kaynak: İbn Hişâm, es-Sîretü’n-Nebeviyye, Uhud Gazvesi bölümü.
- Yer: Şehitlerin çoğu Medine’deki Uhud Şehitliği’nde medfundur.
Uhud Şehitleri Kaç Kişidir?
TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Uhud Gazvesi” maddesine göre hicretin üçüncü yılında yapılan savaşta Müslümanlar yetmiş şehit vermiştir. İbn Hişâm’ın eserinde İbn İshak’tan aktarılan listenin sonunda, Hz. Peygamber’le birlikte savaşıp şehit düşen muhacir ve ensarın toplamı altmış beş kişi olarak bildirilir; İbn Hişâm ise “andığımız yetmiş şehitten İbn İshak’ın zikretmedikleri” diyerek beş isim daha sayar. Aşağıdaki liste bu iki bölümün toplamıdır.
Okurken şunu akılda tutmak gerekir: Arapça isimlerin Türkçe yazımı kaynaktan kaynağa küçük farklar gösterir (Hanzale ya da Hanzala, Cemûh ya da Cumûh gibi). Biz TDV İslâm Ansiklopedisi’nin yazım geleneğine yakın bir yazım kullandık. İsimlerdeki “b.” kısaltması “bin”, yani “oğlu” demektir.
Muhacirlerden Şehit Olanlar
İbn Hişâm’ın listesi Mekke’den hicret eden dört sahabiyle başlar.
| Sıra | Şehit | Kabilesi | Not |
|---|---|---|---|
| 1 | Hamza b. Abdülmuttalib | Hâşimoğulları | Hz. Peygamber’in amcası; Vahşî tarafından şehit edildi |
| 2 | Abdullah b. Cahş | Ümeyyeoğulları’nın müttefiki (Esed b. Huzeyme’den) | |
| 3 | Mus’ab b. Umeyr | Abdüddâroğulları | İbn Kamîe tarafından şehit edildi |
| 4 | Şemmâs b. Osman | Mahzûmoğulları |
Ensardan Şehit Olanlar: Evs Kabilesi
Ensar şehitleri önce Evs kabilesinin kollarına göre sayılır.
| Kol | Şehitler |
|---|---|
| Abdüleşheloğulları (on iki kişi) | Amr b. Muâz b. Nu’mân; Hâris b. Enes b. Râfi’; Umâre b. Ziyâd b. Seken; Seleme b. Sâbit b. Vakş; Amr b. Sâbit b. Vakş; Sâbit b. Vakş; Rifâa b. Vakş; Huseyl b. Câbir (el-Yemân, Huzeyfe’nin babası); Sayfî b. Kayzî; Habâb b. Kayzî; Abbâd b. Sehl; Hâris b. Evs b. Muâz |
| Râtic halkı (üç kişi) | İyâs b. Evs b. Atîk; Ubeyd b. Teyyihân; Habîb b. Yezîd b. Teym |
| Zaferoğulları (bir kişi) | Yezîd b. Hâtıb b. Ümeyye b. Râfi’ |
| Dubey’aoğulları (iki kişi) | Ebû Süfyân b. Hâris b. Kays b. Zeyd; Hanzale b. Ebû Âmir |
| Ubeydoğulları (bir kişi) | Üneys b. Katâde |
| Sa’lebeoğulları (iki kişi) | Ebû Hayye; Abdullah b. Cübeyr b. Nu’mân |
| Selmoğulları (bir kişi) | Hayseme (Sa’d b. Hayseme’nin babası) |
| Aclânoğulları’nın müttefiki (bir kişi) | Abdullah b. Seleme |
| Muâviyeoğulları (bir kişi) | Sübey’ b. Hâtıb b. Hâris |
Bu bölümle ilgili üç not kaynakta ayrıca yer alır. Seleme ile Amr’ın babası Sâbit b. Vakş’ın da o gün şehit olduğunu İbn İshak, Âsım b. Ömer b. Katâde’den naklen bildirir. Ubeyd b. Teyyihân’ın adının Atîk olduğu da söylenir. Ebû Hayye için İbn Hişâm “Ebû Hayye b. Amr b. Sâbit” kaydını düşer.
Listenin bu kısmındaki iki isim Uhud’un en bilinen sahneleriyle anılır. Hanzale b. Ebû Âmir, “gasîlü’l-melâike” yani meleklerin yıkadığı kişi lakabıyla tanınır. Abdullah b. Cübeyr ise okçu birliğinin komutanıdır; TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre yerini terk etmeyen on arkadaşıyla birlikte Ayneyn tepesinde şehit düşmüştür. Okçular Tepesi’ni ve savaşın seyrini Uhud Dağı yazımızda anlattık.
Ensardan Şehit Olanlar: Hazrec Kabilesi
Liste Hazrec kabilesinin kollarıyla devam eder; Neccâroğulları’nın alt kolları ayrı ayrı sayılır.
| Kol | Şehitler |
|---|---|
| Neccâroğulları (dört kişi) | Amr b. Kays; oğlu Kays b. Amr; Sâbit b. Amr b. Zeyd; Âmir b. Mahled |
| Mebzûloğulları (iki kişi) | Ebû Hübeyre b. Hâris b. Alkame; Amr b. Mutarrif b. Alkame |
| Amroğulları (bir kişi) | Evs b. Sâbit b. Münzir (Hassân b. Sâbit’in kardeşi) |
| Adîoğulları (bir kişi) | Enes b. Nadr (Enes b. Mâlik’in amcası) |
| Mâzinoğulları (iki kişi) | Kays b. Mahled; Keysân (köleleri) |
| Dînâroğulları (iki kişi) | Süleym b. Hâris; Nu’mân b. Abdiamr |
| Hârisoğulları (üç kişi) | Hârice b. Zeyd b. Ebû Züheyr; Sa’d b. Rebî’ b. Amr b. Ebû Züheyr; Evs b. Erkam |
| Ebceroğulları, yani Hudreoğulları (üç kişi) | Mâlik b. Sinân (Ebû Saîd el-Hudrî’nin babası); Saîd b. Süveyd; Utbe b. Rebî’ |
| Sâideoğulları (iki kişi) | Sa’lebe b. Sa’d b. Mâlik; Sakf b. Ferve b. Bedî |
| Tarîfoğulları (iki kişi) | Abdullah b. Amr b. Vehb; Damre (Cüheyne’den müttefikleri) |
| Avfoğulları (beş kişi) | Nevfel b. Abdullah; Abbâs b. Ubâde; Nu’mân b. Mâlik b. Sa’lebe; Mücezzer b. Ziyâd (Belî’den müttefikleri); Ubâde b. Hashâs |
| Hublâoğulları (bir kişi) | Rifâa b. Amr |
| Selimeoğulları, Harâm kolu (dört kişi) | Abdullah b. Amr b. Harâm; Amr b. Cemûh; Hallâd b. Amr b. Cemûh; Ebû Eymen (Amr b. Cemûh’un azatlısı) |
| Sevâdoğulları (üç kişi) | Süleym b. Amr b. Hadîde; azatlısı Antere; Sehl b. Kays b. Ebû Kâ’b |
| Züreykoğulları (iki kişi) | Zekvân b. Abdikays; Ubeyd b. Muallâ b. Levzân |
Aynı kabre defnedilenler
İbn Hişâm’daki liste bazı şehitlerin aynı kabre defnedildiğini de kaydeder: Hârice b. Zeyd ile Sa’d b. Rebî’ bir kabre; Abdullah b. Amr b. Harâm ile Amr b. Cemûh bir kabre; Nu’mân b. Mâlik, Mücezzer b. Ziyâd ve Ubâde b. Hashâs da bir kabre konulmuştur. TDV İslâm Ansiklopedisi de şehitlerin öldükleri yerde, çoğunlukla ikişer üçer aynı kabre, üzerlerindeki elbiselerle defnedildiğini belirtir.
İbn Hişâm’ın Listeye Eklediği Beş İsim
İbn Hişâm, İbn İshak’ın saymadığı şu isimleri ekleyerek sayıyı yetmişe tamamlar.
Hatmeoğulları’ndan Hâris b. Adî b. Hareşe’nin adı İbn Hişâm’ın metninde Hatme’nin nesebiyle aynı cümlede geçer; bu ismi ikinci bir kaynakla da doğruladık. İbn Hacer, el-İsâbe‘de “Hâris b. Adî b. Hareşe” maddesinde onun Uhud günü şehit olduğunu, İbn Abdülber’in bunu İbnü’l-Kelbî’ye dayanarak zikrettiğini kaydeder.
Sayıların Dağılımı
| Grup | Şehit sayısı |
|---|---|
| Muhacirler | Dört |
| Ensar (İbn İshak’ın listesi) | Altmış bir |
| İbn İshak’ın toplamı | Altmış beş |
| İbn Hişâm’ın eklediği | Beş |
| Toplam | Yetmiş |
Şehitlerin büyük çoğunluğunun ensardan olması, savaşın Medine’nin hemen yanı başında yapılmasıyla ve Medine halkının orduda çoğunluğu oluşturmasıyla ilgilidir. Nüfusu sınırlı olan şehirde bu kayıp hemen her aileyi etkilemiştir; listede baba ile oğulun (Amr b. Kays ile Kays; Amr b. Cemûh ile Hallâd), kardeşlerin (Seleme ile Amr; Sayfî ile Habâb) birlikte yer alması bunun göstergesidir.
Uhud Şehitleri Nerede Medfundur?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre yakınlarının cenazelerini Medine’ye götürenlere Hz. Peygamber şehitlerin öldükleri yere defnedilmesini emretmiştir. Şehitlik alanının bir kısmı sel yatağına yakın olduğu ve Medine’nin su kanalı buradan geçtiği için bazı kabirler rivayete göre kırk altı yıl sonra Cennetü’l-Bakî’ye nakledilmiş, Hz. Hamza ile şehitlerin çoğu Uhud’da kalmıştır. Bugün Uhud Şehitliği duvar ve tel örgüyle çevrili, mezar yapısı bulunmayan bir alandır.
Şehitliğin ziyareti, selam duası ve ziyaret adabı için Uhud şehitleri ziyareti yazımıza; Bakî Mezarlığı için Cennetül Baki yazımıza; Medine’deki diğer ziyaret yerleri için Medine’de gezilecek yerler rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Uhud şehitlerinin isimleri hangi kaynakta geçer?
Uhud’da muhacirlerden kimler şehit oldu?
Uhud şehitlerinin sayısı neden altmış beş ya da yetmiş olarak geçer?
Hz. Hamza’yı kim şehit etti?
Meleklerin yıkadığı Uhud şehidi kimdir?
Uhud’da okçuların komutanı kimdi?
Kaynakça
Bu yazı, aşağıdaki kaynaklar esas alınarak RotaNur editörlüğünce hazırlanmıştır. İsim listesi İbn Hişâm’ın eserindeki sıraya göre verilmiş, kaynakta bulunmayan isim eklenmemiştir. Arapça isimlerin Türkçe yazımı kaynaklar arasında farklılık gösterebilir.
- İbn Hişâm, es-Sîretü’n-Nebeviyye, “Uhud Gazvesi: Uhud’da şehit olanların zikri” bölümü (Arapça metin). hadithunlocked.com. Erişim: 11.11.2026.
- “Uhud Gazvesi”, TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 11.11.2026.
- İbn Hacer el-Askalânî, el-İsâbe fî temyîzi’s-sahâbe, “el-Hâris b. Adî b. Hareşe” maddesi (Arapça metin). ar.wikisource.org. Erişim: 11.11.2026.
Cihat Murat Yüksel, RotaNur blogunun editörü ve Markention'ın kurucusudur. Umre, hac ve helal seyahat hazırlığında yolcuların en çok sorduğu soruları Diyanet İşleri Başkanlığı kaynaklarını esas alarak sade ve uygulanabilir rehberlere dönüştürür.
Bu yazıda yanıtlanan sorular
Uhud Şehitleri Kaç Kişidir?
TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Uhud Gazvesi” maddesine göre hicretin üçüncü yılında yapılan savaşta Müslümanlar yetmiş şehit vermiştir. İbn Hişâm’ın eserinde İbn İshak’tan aktarılan listenin sonunda, Hz. Peygamber’le birlikte savaşıp şehit düşen muhacir ve ensarın toplamı altmış beş kişi olarak bildirilir; İbn Hişâm ise “andığımız yetmiş şehitten İbn İshak’ın zikretmedikleri” diyerek beş isim daha sayar. Aşağıdaki liste bu iki bölümün toplamıdır.
Uhud Şehitleri Nerede Medfundur?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre yakınlarının cenazelerini Medine’ye götürenlere Hz. Peygamber şehitlerin öldükleri yere defnedilmesini emretmiştir. Şehitlik alanının bir kısmı sel yatağına yakın olduğu ve Medine’nin su kanalı buradan geçtiği için bazı kabirler rivayete göre kırk altı yıl sonra Cennetü’l-Bakî’ye nakledilmiş, Hz. Hamza ile şehitlerin çoğu Uhud’da kalmıştır. Bugün Uhud Şehitliği duvar ve tel örgüyle çevrili, mezar yapısı bulunmayan bir alandır.
Comments (0)