Uhud Şehitleri: Kimlerdir, Kaç Kişi? Selamlama Duası ve Ziyaret

Uhud şehitleri, hicretin üçüncü yılında Uhud Savaşı’nda şehit düşen ve Hz. Peygamber’in emriyle şehit düştükleri yerde, bugün Uhud Şehitliği olarak bilinen alana defnedilen yetmiş sahabidir. Bu rehberde şehitliğin nerede olduğunu, şehitlerin sayısını ve öne çıkan isimlerini, defin sırasında uygulanan hükümleri, şehitliği selamlarken okunabilecek duanın okunuşunu ve anlamını, ziyaret adabını ve sık yapılan hataları kaynaklarıyla birlikte ele alıyoruz.

Uhud Şehitleri Nerede?

Uhud şehitleri, Medine’nin kuzeyinde Uhud Dağı’nın güney eteğindeki Uhud Şehitliği’nde medfundur. Şehitlik, Mescid-i Nebevî’ye yaklaşık 5 kilometre uzaklıktaki savaş alanının hemen yanındadır. Alan duvarlarla ve tel örgülerle çevrilidir; hemen yanında Seyyidü’ş-Şühedâ adıyla anılan büyük bir mescit, karşısında ise savaşta okçuların yerleştirildiği Rumât (Okçular) Tepesi bulunur. Mescid-i Nebevî çevresindeki otellerden Uhud’a genellikle grup otobüsü veya taksiyle kısa sürede ulaşılır; bölgede geniş bir otopark ve ziyaretçilere hizmet veren küçük dükkânlar vardır.

Uhud şehitleri nerede yatıyor?

Uhud şehitleri, savaşın yapıldığı alanın hemen yanında, bugün Uhud Şehitliği olarak bilinen yerde yatmaktadır. Hz. Peygamber, şehitlerin naaşını Medine’ye götürenlere onları öldürüldükleri yerde defnetmelerini emretmiş, cenazeler savaş meydanına geri getirilerek buraya defnedilmiştir. Şehitliğin içine girilmez; ziyaretçiler alanı çevreleyen duvar ve parmaklıkların önünden selam verir ve dua eder.

Uhud Şehitleri Kaç Kişi?

Sahih rivayetlerde Uhud’da Müslümanlardan yetmiş kişinin şehit olduğu bildirilmektedir (Buhârî). Siyer kaynaklarında bu sayıyla ilgili küçük farklılıklar görülse de genel kabul yetmiş civarında sahabinin şehit düştüğü yönündedir. Şehitlerin büyük çoğunluğu Medineli Ensar’dan, bir kısmı ise Mekke’den hicret eden Muhacirlerdendir. Aynı savaşta Kureyş ordusunun yirmiden fazla kayıp verdiği kaydedilir. Nüfusu sınırlı olan Medine toplumunda bu kayıp hemen her aileyi derinden etkilemiş, şehrin hafızasında silinmez bir iz bırakmıştır.

Uhud şehitleri kimlerdir?

Uhud şehitlerinin her biri fedakârlığın ve sadakatin sembolü olmuştur; kaynaklarda en çok anılan isimler ve onları öne çıkaran özellikler şunlardır:

Uhud şehitlerinin isimleri nelerdir?

Uhud şehitlerinin tam listesi siyer ve tabakat kitaplarında kayıtlıdır; yukarıdaki isimler bu listenin en çok bilinen kısmıdır. Kaynaklarda Amr b. Cemûh ve Sa’d b. Rebî’ gibi Ensar’ın önde gelenleri de Uhud şehitleri arasında sayılır. Mus’ab b. Umeyr defnedilirken kefen olarak yalnızca kısa bir hırkası bulunduğu, başı örtülünce ayaklarının açıkta kaldığı, sonunda başının örtülüp ayaklarının üzerine kokulu ot konulduğu nakledilir (Buhârî, Cenâiz 27; Müslim, Cenâiz 44). Hz. Peygamber onu göstererek bir zamanlar en güzel elbiseleri giydiğini, ancak Allah ve Resûlünün sevgisini her şeye tercih ettiğini söylemiş ve şu ayeti okumuştur: “Mü’minlerden öyle adamlar vardır ki, Allah’a verdikleri söze sâdık kaldılar.” (Ahzâb 33/23).

Şehitlerin Defni ve Kur’an’daki Müjde

Câbir’in rivayetine göre Hz. Peygamber, Uhud şehitlerinin yıkanmadan, kanlarıyla birlikte defnedilmesini emretmiş, onları ikişer ikişer kabre koydurmuş ve Kur’an’ı daha çok bilenin önce yerleştirilmesini istemiştir (Buhârî). Şehitlerin sayısının çokluğu ve Müslümanların yaşadığı zorluk, bu uygulamanın arka planını oluşturur.

Fıkıh kitaplarında savaş şehidiyle ilgili hükümler büyük ölçüde Hz. Peygamber’in Uhud’daki bu uygulamasına dayandırılır: Bu gruba giren şehit yıkanmaz, kanlı elbisesi kefeni sayılır ve üzerindeki kan giderilmez; kefen olmaya elverişsiz eşyası çıkarılır, elbisesi yetmezse kefen sünnet ölçüsünde tamamlanır. Bu hükümler, şehitliğin İslam hukukunda ne kadar özel bir konumda olduğunu gösterir.

Kur’an-ı Kerim, Allah yolunda canını verenler hakkında şöyle buyurur: “Allah yolunda öldürülenleri sakın ölüler sanma. Bilakis onlar diridirler, Rableri katında rızıklandırılmaktadırlar” (Âl-i İmrân 3/169). Bu ayet, Uhud şehitlerinin ziyaretinde hissedilen hüznü teselliye dönüştürür.

Şehitliğin Tarihi: Türbelerden Bugünkü Sade Alana

Uhud Şehitliği bugün sade bir açık alandır; ancak tarih boyunca farklı düzenlemelerden geçmiştir. Şehitlerin defnedildiği ve Meşhed-i Uhud denilen alanın bir kısmı sel yatağına yakın olduğu ve Medine’nin su ihtiyacını karşılayan kanal buradan geçtiği için bazı kabirler kırk altı yıl sonra Cennetü’l-Bakî’ye nakledilmiş, Hz. Hamza ile şehitlerin çoğu ise yerinde kalmıştır. Medine’nin tarihî mezarlığı hakkında ayrıntılı bilgiyi Cennetü’l-Bakî yazımızda bulabilirsiniz.

Sonraki asırlarda Hz. Hamza’nın kabri türbe hâline getirilmiş, türbenin yanına bugün Mescid-i Hamza adıyla bilinen mescit inşa edilmiştir. Kanûnî Sultan Süleyman 1543’te türbeyi yeniden yaptırmış, Sultan Abdülmecid 1849’da Hz. Peygamber’in yaralandığı alana Kubbetüssenâyâ adlı bir kubbe inşa ettirmiştir. Günümüzde bölgede hiçbir türbe ve mezar yapısı bulunmamakta, şehitlik etrafı duvar ve tel örgülerle çevrili boş bir alan olarak ziyaret edilmektedir.

Uhud Şehitlerini Selamlama Duası

Uhud Şehitliği’ne özel olarak okunması gereken belirli bir dua yoktur. Burada, Hz. Peygamber’in kabir ziyaretinde okunmasını öğrettiği genel selam duası okunur. Hz. Peygamber, önce kabir ziyaretini yasakladığını, sonra ise ziyarete izin verdiğini bildirmiş (Müslim) ve kabirlerin ölümü hatırlattığını haber vermiştir (Müslim).

Uhud şehitleri duası nedir?

Uhud şehitlerini ziyaret edenler, Büreyde’nin rivayet ettiği ve Hz. Peygamber’in kabristana gidenlere öğrettiği selam duasını okuyabilir (Müslim). Bu dua bütün mümin kabirleri için geçerlidir ve Uhud ziyaretinde de aynı şekilde okunur. Duanın ardından Kur’an okumak ve şehitler için Allah’tan rahmet dilemek güzeldir.

Okunuşu: Esselâmü aleyküm ehle’d-diyâri mine’l-mü’minîne ve’l-müslimîn, ve innâ inşâallâhu bi-küm le-lâhikûn, nes’elullâhe lenâ ve lekümü’l-âfiyeh.

Anlamı: Selam size ey bu yurtların mümin ve Müslüman sakinleri! Biz de inşallah size katılacağız. Allah’tan bizim için de sizin için de afiyet dileriz.

Hz. Hamza’ya ayrıca selam vermek isteyenler, kısa bir ifadeyle şöyle diyebilir:

Okunuşu: Esselâmü aleyke yâ Hamzah. Esselâmü aleyküm yâ şühedâe Uhud.

Anlamı: Selam sana ey Hamza. Selam size ey Uhud şehitleri.

Bu kısa selam cümleleri, kabir ziyaretinde bilinen selam ifadesinin isim eklenerek söylenmiş hâlidir; okunması zorunlu bir metin değildir. Kişi selamdan sonra Fâtiha ve İhlâs gibi bildiği sureleri okuyabilir, şehitler ve bütün müminler için kendi diliyle dua edebilir. Hanefî mezhebine göre ölüler için Kur’an okuyup sevabını bağışlamak caiz görülür. Mescid-i Nebevî’deki selam ve dua adabı için Ravza ziyareti duası yazımıza bakabilirsiniz.

Selamın ardından yapılabilecekler kısa ve sadedir:

• Fâtiha ve İhlâs gibi bildiğiniz sureleri okuyup sevabını şehitlerin ruhuna bağışlamak.
• Hz. Peygamber’e salavat getirmek.
• Şehitler, kendi yakınlarınız ve bütün müminler için kendi dilinizle dua etmek.
• Bir an durup ölümü ve ahireti tefekkür etmek.

Uhud Şehitliği Ziyaret Adabı

Uhud Şehitliği bir kabristan olduğu için ziyarette kabir ziyaretinin genel adabına uyulur. Aşağıdaki sıra, ziyaretin sünnete uygun ve huzurlu geçmesini sağlar:

1. Edeple yaklaşın Kabristana girerken kendi âkıbetinizi düşünerek tevazu içinde olun, sesinizi yükseltmeyin.
2. Selam verin Şehitliğe yaklaşınca yukarıdaki selam duasını okuyun.
3. Dua edin Kıbleye dönerek şehitler ve bütün müminler için dua edin; isteklerinizi yalnızca Allah’tan isteyin.
4. Kur’an okuyun Bildiğiniz sureleri okuyup sevabını şehitlerin ruhuna bağışlayın.
5. Namazı mescitte kılın Vakit girmişse namazınızı şehitliğin yanındaki mescitte kılın; kabirlere yönelerek namaz kılmayın.
6. Görevlilere uyun Ziyaret düzeni ve fotoğraf çekimi gibi konularda yerel kurallara riayet edin.

Ziyarete çıkmadan önce abdest almak, sade ve tesettüre uygun kıyafetler giymek ve ziyaretin amacını hatırlamak bu kısa durağı çok daha bilinçli kılar. Kabir ziyaretinin asıl amacı, ölenler için dua etmek ve ahireti hatırlamaktır.

Kadınlar Uhud şehitliğini ziyaret edebilir mi?

Evet. Diyanet İşleri Başkanlığı, bütün Müslümanların kabir ziyaretinde bulunabileceğini, Hz. Peygamber’in bir süre yasakladığı kabir ziyaretine sonradan izin verdiğini ve bu iznin kadınları da kapsadığını belirtir. Uhud Şehitliği’nde ziyaretçiler alanı dışarıdan, duvarların önünden selamladığından kadın ziyaretçiler de burada selam verip dua edebilir. Kabristanlara giriş düzenlemeleri zaman zaman değişebildiğinden güncel uygulamayı rehberinizden öğrenin.

Ziyarette Sık Yapılan Hatalar

Uhud Şehitliği’nde en sık karşılaşılan yanlışlar, çoğu zaman iyi niyetle yapılan ama dinde dayanağı olmayan davranışlardır. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kabir ziyareti adabıyla ilgili açıklamaları bu konuda açıktır.

Uhud şehitlerinin isimlerini okumanın fazileti var mı?

Uhud şehitlerinin isimlerini okumanın özel bir faziletini bildiren ve Hz. Peygamber’den sahih olarak nakledilmiş bir hadis bilinmemektedir. Bu şehitleri tanımak, hayatlarından ibret almak ve onlar için dua etmek elbette güzeldir; ancak isimlerin okunmasına belirli sonuçlar bağlayan inanışlara temkinle yaklaşmak gerekir. Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın güncel açıklamalarına başvurabilirsiniz.

Uhud’da Görülecek Noktalar

Uhud ziyareti genellikle Medine şehir turunun bir parçası olarak yapılır ve birbirine yakın birkaç noktayı kapsar:

Dağın coğrafyası, ölçüleri ve Uhud Savaşı’nın ayrıntılı seyri için Uhud Dağı yazımıza, Medine’deki diğer ziyaret noktaları için Medine’de gezilecek yerler yazımıza göz atabilirsiniz.

Uhud ziyareti ne kadar sürer?

Uhud ziyareti çoğu programda Kuba Mescidi ve Kıbleteyn Mescidi gibi noktalarla birlikte, sabah saatlerinde yapılan bir şehir turu içinde yer alır ve şehitlikte genellikle kısa bir süre kalınır. Süre; kalabalığa, mevsime ve grubun programına göre değişir. Sıcak aylarda güneşin yükselmesinden önce gitmek, yanınızda su ve şapka bulundurmak ziyareti rahatlatır. İlk mescidin tarihi için Kuba Mescidi yazımıza bakabilirsiniz.

Hz. Peygamber’in Uhud Şehitlerine Vefası

Hz. Peygamber, Uhud şehitlerini ömrü boyunca unutmamış, onları her yıl ziyaret ederek Allah’tan mağfiret dilemiş, vefatına yakın bir zamanda da şehitlere bir ziyarette bulunmuştur; kendisinden sonra Hulefâ-yi Râşidîn ve pek çok sahabi bu uygulamayı sürdürmüştür. Ukbe b. Âmir’in rivayetine göre bu son ziyaret, dirilere ve ölülere veda eder gibi yapılan bir dua ile olmuştur (Buhârî).

Hz. Hamza’nın şehadeti Hz. Peygamber’i derinden üzmüştür. Onu şehit eden Vahşî’nin anlattığına göre, yıllar sonra Müslüman olup huzura geldiğinde Hz. Peygamber ona olayı sormuş, ardından yüzünü kendisine göstermemesini istemiştir (Buhârî). Bu rivayet, kaybın Hz. Peygamber’in kalbinde bıraktığı izin derinliğini gösterdiği kadar, ceza yerine af yolunun tutulduğunu da gösterir.

Uhud’un Bıraktığı Dersler

Uhud yalnızca bir savaş alanı değil, her ziyaretçiye mesaj veren bir ibret yeridir. Kur’an, Uhud’dan sonra müminlere “Gevşemeyin, üzülmeyin; eğer gerçekten inanıyorsanız üstün gelecek olan sizsiniz” buyurmuştur (Âl-i İmrân 3/139). Şehitliği ziyaret ederken şu dersleri hatırlamak ziyareti daha anlamlı kılar:

• İtaatin önemi: Okçuların verilen emri terk etmesi bütün ordunun zarar görmesine yol açmıştır.
• Sabır ve sebat: Zor anlarda Hz. Peygamber’in yanından ayrılmayan sahabiler sadakatin en güzel örneğidir.
• Dünyaya bağlanmamak: Ganimet endişesinin sonuçları, dünya malının insanı nasıl yanıltabileceğini gösterir.
• Vefa: Hz. Peygamber’in ömrünün sonuna kadar şehitleri ziyaret etmesi, vefanın ne kadar değerli olduğunu hatırlatır.
• Ölümü hatırlamak: Kabir ziyareti, insanın hayatını ve önceliklerini yeniden gözden geçirmesine vesile olur.

Uhud’u ziyaret eden pek çok kişi, bu derslerin bugünkü hayatla ne kadar ilgili olduğunu fark eder. Aile içinde, iş hayatında ve toplumda verilen sözlere sadakat, zor zamanlarda sabır ve dünyalık kazançlar uğruna ilkelerden vazgeçmemek, Uhud’un her çağa taşıdığı mesajlardır.

Önemli: Okunuşlar Latin harfleriyle verilmiştir ve Arapçadaki bazı sesleri tam karşılamaz; doğru telaffuz için ehil bir hocadan öğrenilmesi tavsiye edilir. Kabir ziyareti, ölülere Kur’an okunması ve tevessül gibi görüş farklılıkları bulunan konularda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın güncel açıklamalarına başvurun.

Medine Programınızda Uhud

Uhud ziyaretini, Mescid-i Nebevî’deki ziyaretiniz ve Cennetü’l-Bakî ile birlikte planlamak, Medine’deki günlerinizi dengeli değerlendirmenizi sağlar. Peygamber mescidinin tarihi ve bölümleri için Mescid-i Nebevî yazımızı okuyabilirsiniz. Uhud, hem çocukların hem yetişkinlerin siyeri yerinde görmesini sağlayan en etkili duraklardan biridir.

Programınızı kurarken şu noktalar işinizi kolaylaştırır:

• Uhud’u günün erken saatlerine, sıcak bastırmadan önceye alın.
• Kuba ve Kıbleteyn mescitleriyle aynı şehir turunda görmeyi planlayın.
• Mescid-i Nebevî’deki ziyaret saatinizle çakışmayacak bir zaman dilimi seçin.
• Dönüşte hurma ve hediyelik alışverişini programın sonuna bırakın.

RotaNur olarak Medine programlarımızda Uhud, Kuba ve Kıbleteyn gibi ziyaret noktalarını rehber eşliğinde gerçekleştiriyoruz. Size uygun programı umre turları sayfamızdan seçebilir, mescide yakın konaklama için Medine otelleri sayfamıza göz atabilir, sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Rabbimiz Uhud şehitlerinin ve bütün müminlerin mekânını cennet eylesin.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça

Bu yazı, aşağıdaki kaynaklar esas alınarak RotaNur editörlüğünce hazırlanmıştır. Dinî hükümlerde Diyanet İşleri Başkanlığı yaklaşımı esas alınmıştır; ziyaret düzeni ve seyahat kuralları değişebileceğinden yola çıkmadan önce resmî kaynaklardan güncel durumu teyit ediniz.

1. Muhammed Hamîdullah – Casim Avcı, “Uhud Gazvesi”, TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 17.09.2026.
2. Hüseyin Algül, “Hamza”, TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 17.09.2026.
3. Hüseyin Algül, “Mus’ab b. Umeyr”, TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 17.09.2026.
4. Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Meali, Ahzâb Sûresi 33/23. kuran.diyanet.gov.tr. Erişim: 17.09.2026.
5. Fahrettin Atar, “Şehid”, TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 17.09.2026.
6. Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Meali, Âl-i İmrân Sûresi 3/169. kuran.diyanet.gov.tr. Erişim: 17.09.2026.
7. Mustafa Fayda, “Cennetü’l-Bakī'”, TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 17.09.2026.
8. M. Yaşar Kandemir, “Ziyaret”, TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 17.09.2026.
9. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “Kabir ziyaretinin adabı nedir?”, Fetvalar. kurul.diyanet.gov.tr. Erişim: 17.09.2026.
10. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “Kadınlar kabir ziyaretinde bulunabilirler mi?”, Fetvalar. kurul.diyanet.gov.tr. Erişim: 17.09.2026.
11. Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an-ı Kerim Meali, Âl-i İmrân Sûresi 3/139. kuran.diyanet.gov.tr. Erişim: 17.09.2026.