Mîkat Yerleri Nelerdir? Umre İçin Nerede İhrama Girilir (Türkiye’den Gidenler)

Mîkat yerleri, Mekke’ye hac veya umre niyetiyle gelen kişinin ihrama girmeden geçmemesi gereken sınırlardır. Hangi yönden geldiğinize göre mîkatınız değişir; Türkiye’den uçakla Cidde’ye inen bir umreci ile önce Medine’ye giden bir umrecinin ihrama girdiği yer aynı değildir. Bu yazıda beş mîkatı, Hil ve Harem bölgelerini, uçakta ihrama nasıl girileceğini ve mîkatı ihramsız geçmenin hükmünü Diyanet İşleri Başkanlığı’nın hac ve umre ilmihaline dayanarak anlatıyoruz.

Mîkat nedir?

Mîkat kelimesi sözlükte “belirlenmiş vakit veya yer” anlamına gelir. Fıkıhta iki anlamda kullanılır: hac için belirlenmiş aylar (zaman mîkatı) ve ihrama girilmeden geçilmemesi gereken yerler (mekân mîkatı). Umre yılın her zamanında yapılabildiği için umreciyi ilgilendiren, mekân mîkatıdır.¹

Mekke ve çevresi ihram bakımından üç bölgeye ayrılır:

• Âfâk: Mîkat sınırlarının dışında kalan bütün dünya. Türkiye’den gidenler âfâkîdir.
• Hil: Mîkatlar ile Harem sınırı arasındaki bölge. Cidde bu bölgededir.
• Harem: Mekke’yi çevreleyen, sınırları taşlarla belirlenmiş kutsal bölge. Avlanmak ve bitki koparmak burada herkes için yasaktır.

Beş mîkat yeri

Mîkatlar, Buhârî ve Müslim’in İbn Abbas’tan rivayet ettiği hadiste sayılır; Zâtüırk’ın Iraklılar için mîkat oluşu da Hz. Ömer döneminde uygulamaya girmiştir.¹

Bu yerlerden birine uğramayan kişi, kendi yolu üzerinde bir mîkatın hizasına geldiğinde ihrama girer. Uçakla yolculukta da hüküm budur: Uçak mîkat hizasına gelmeden ihrama girilmiş olmalıdır.²

Türkiye’den gidenler nerede ihrama girer?

Doğrudan Cidde’ye uçanlar

Türkiye’den Cidde’ye giden uçaklar Cuhfe (Râbiğ) hizasından geçer. Cidde, mîkatın içinde (Hil bölgesinde) kaldığı için ihrama Cidde’ye indikten sonra girmek, mîkatı ihramsız geçmek olur. Bu yüzden pratik yol şudur: İhram örtüleri havalimanında veya evde giyilir, ihram namazı imkân varsa kılınır; niyet ve telbiye ise uçak mîkata yaklaşırken yapılır. Pek çok havayolu ve kafile görevlisi mîkata yaklaşıldığında anons yapar.²

Niyetin nasıl yapılacağı ve telbiyenin okunuşu için ihram niyeti ve telbiye duası yazılarımıza bakabilirsiniz. Örtülerin bağlanışı ihram nasıl giyilir yazısında anlatılıyor.

Önce Medine’ye gidenler

Programı Medine ile başlayan umreciler Medine’ye ihramsız girer; çünkü Medine’ye gitmek Mekke’ye girmek değildir. Medine ziyaretinden sonra Mekke’ye hareket ederken Zülhuleyfe’de (Ebyâr Ali Mescidi) ihrama girilir. Bu, Hz. Peygamber’in Veda Haccı’nda ihrama girdiği yerdir. Medine’deki ziyaret yerleri için Medine gezilecek yerler yazısına bakabilirsiniz.

Cidde’de inip önce Medine’ye geçenler

Cidde’ye inip Mekke’ye uğramadan doğrudan Medine’ye gidecek kişi ihrama girmek zorunda değildir; çünkü niyeti o anda Mekke’ye girmek değildir. Daha sonra Medine’den Mekke’ye giderken Zülhuleyfe’de ihrama girer. Bu durum programınıza bağlı olduğundan kafile görevlisine yolculuktan önce danışın.

Mekke’de bulunanlar ikinci umre için nereye gider?

Harem bölgesinde bulunan kişi umre için ihrama Harem sınırı dışında, yani Hil’de girer. Mekke’ye en yakın Hil noktası Ten’îm’dir; burada Hz. Âişe’nin ihrama girdiği yerde yapılmış ve halk arasında Âişe Mescidi diye bilinen mescit vardır. Ci’râne de kullanılan noktalardan biridir. İhrama girdikten sonra Mescid-i Haram’a dönülür, tavaf ve sa’y yapılır, saçlar tıraş edilir veya kısaltılır.²

Umrenin adımlarını sırasıyla görmek için umre nasıl yapılır rehberimizi okuyabilirsiniz.

Mîkatı ihramsız geçmenin hükmü

Hac veya umre niyetiyle ya da sadece Mekke’ye girmek amacıyla gelen âfâkî kişinin mîkatı ihramsız geçmesi Hanefî mezhebine göre caiz değildir. Böyle bir kişi:

• Hac veya umre fiillerine başlamadan önce mîkata dönüp orada ihrama girerse ceza gerekmez.
• Geri dönmeden bulunduğu yerde ihrama girerse bir dem (Harem bölgesinde kesilecek bir koyun veya keçi) gerekir.¹

Bu hükümlerde mezhepler arasında ayrıntı farkları vardır. Kendi durumunuz için kafile din görevlisine veya Diyanet’in Alo 190 hattına danışmanız en doğrusudur.

İhrama mîkattan önce girmek

İhrama mîkata gelmeden, örneğin evde veya havalimanında girmek caizdir. Ancak niyet edildiği andan itibaren ihram yasakları başlar. Uzun bir aktarmalı yolculukta yasaklara uymakta zorlanacağını düşünen kişi, örtüleri önceden giyip niyeti mîkata yaklaşırken yapabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Mîkāt”. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 29.10.2026.
2. Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Hac ve Umre Rehberi. hac.diyanet.gov.tr. Erişim: 29.10.2026.