İçindekiler 9 başlık
Çocukla umre planlayan aileler iki soruya cevap arar: Çocuğun umresi dinen geçerli mi, ve yolculuk pratikte nasıl kolaylaştırılır? Bu yazıda çocuğun ihramı, tavaf ve sa’yi, ihram yasakları konusundaki hükmü Diyanet’in hac ve umre ilmihaline göre; pasaport, sağlık ve kalabalık yönetimi gibi pratik konuları ise aileler için kontrol listesi olarak anlatıyoruz. Sömestr tatili, çocuklu ailelerin en çok tercih ettiği umre dönemidir.
Kısaca
Ergenlik çağına girmemiş çocuğa umre farz veya vâcip değildir; ama çocuğun yaptığı umre geçerlidir ve nafile sayılır. Ayırt etme gücü olan (mümeyyiz) çocuk ihrama kendisi niyet eder; küçük çocuk için niyeti velisi yapar. Hanefî mezhebine göre çocuk ihram yasağı işlerse ne kendisine ne velisine ceza gerekir.
- Dinî durum: Çocuğun umresi geçerli, nafile.
- İhram: Mümeyyiz çocuk kendisi, küçük çocuk velisi aracılığıyla.
- En uygun dönem: Okulların kapalı olduğu sömestr ve yaz tatilleri.
Çocuğun umresi geçerli mi?
İbadetlerle yükümlülük ergenlikle başlar. Bu nedenle çocuğa umre gerekmez; ancak çocuk umre yaparsa umresi sahih olur ve sevabı vardır. Çocukken yapılan hac, ergenlikten sonra farz olacak haccın yerine geçmez; umre için de çocuğun yaptığı umre nafile umre hükmündedir.1
Müslim’in rivayet ettiği bir hadiste bir kadın küçük çocuğunu kaldırarak “Bunun için hac var mı?” diye sorar; Hz. Peygamber “Evet, sana da ecir var” diye cevap verir.1
Çocuk ihrama nasıl girer?
Mümeyyiz çocuk
İyiyi kötüden, ibadeti oyundan ayırt edebilen çocuk ihrama kendisi niyet eder, telbiyeyi kendisi söyler ve umrenin fiillerini kendisi yapar. Niyet ve telbiye için ihram niyeti yazımıza bakabilirsiniz.
Küçük çocuk
Ayırt etme çağına gelmemiş çocuk adına velisi niyet eder. Erkek çocuğa ihram örtüleri giydirilebilir; giydirilmese de yetişkinler gibi dikişli elbise yasağına mutlak olarak tabi tutulmaz. Tavafta çocuk kucakta veya izin verilen alanlarda taşıma aracıyla taşınır; tavaf eden veli, kendi tavafına ve çocuğun tavafına ayrı ayrı niyet ederse ikisi birlikte yerine getirilmiş olur.1
Çocuk ihram yasağı işlerse
Hanefî mezhebine göre çocuk ihram yasaklarından birini işlerse ceza gerekmez; çünkü çocuk dinen mükellef değildir. Bu kolaylık, velinin çocuğu yasaklara karşı tamamen serbest bırakması anlamına gelmez; çocuğa ihramın anlamı yaşına uygun şekilde anlatılmalıdır. Yasakların listesi için ihram yasakları yazımıza bakabilirsiniz.
Çocuk tıraş olmalı mı?
Umrenin son adımı tıraştır. Mümeyyiz erkek çocuk saçını kısaltır veya kazıtır; kız çocuk saç uçlarından keser. Küçük çocuk için veli bu adımı da yaptırır. Ayrıntı: umrede tıraş.
Pratik kontrol listesi
- Pasaport: Çocuğun kendi pasaportu olmalı ve seyahat tarihinden sonra yeterli geçerlilik süresi bulunmalıdır. Ayrıntı: umre için pasaport.
- Vize ve izinler: Çocuk için de vize başvurusu ayrıca yapılır; ebeveynlerden biriyle seyahat ediliyorsa diğer ebeveynin muvafakatnamesi istenebilir. Güncel belge listesini kafile görevlinizden alın. Ayrıntı: umre vizesi nasıl alınır.
- Sağlık: Çocuğun aşı durumunu yolculuktan önce aile hekiminizle konuşun; Suudi Arabistan’ın istediği aşılar dönem dönem değişir. Ayrıntı: umre aşısı.
- Kalabalık: Tavaf ve sa’yi Mescid-i Haram’ın en sakin olduğu saatlere planlayın. Çocuğun cebine veya bileğine adınızı ve telefon numaranızı yazan bir kart koyun.
- Sıcak ve su: Zemzem musluklarına yakın durun; çocuklar susuzluğu geç fark eder.
- Otel konumu: Harem’e yürüme mesafesindeki oteller, çocuğu yorulduğunda odaya götürmeyi kolaylaştırır. Bkz. yürüme mesafesi umre.
Hangi dönem uygun?
Okul çağındaki çocuklarla en çok tercih edilen dönem şubattaki sömestr tatilidir; hava yaz aylarına göre serindir. Ramazan ve yaz tatili dönemleri ise hem daha kalabalık hem daha sıcaktır. Dönem seçimi için umre için en uygun zaman yazımıza ve sömestr umresi programlarına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bebekler umreye götürülebilir mi?
Dinen engel yoktur; bebek adına veli niyet eder. Ancak kalabalık, sıcak ve uzun yürüyüşler nedeniyle kararı çocuğun sağlık durumuna göre, gerekirse hekime danışarak verin.
Çocuğun umresi sonra yapacağı umrenin yerine geçer mi?
Umre Hanefî mezhebine göre ömürde bir kez yapılması müekked sünnettir. Çocukken yapılan umre nafile sayıldığından, ergenlikten sonra imkânı olan kişinin umre yapması tavsiye edilir.
Yöntem: Dinî hükümler Diyanet İşleri Başkanlığı’nın hac ve umre ilmihaline göre, Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir. Belge ve sağlık şartları değişebildiğinden yolculuk öncesi resmî kaynaklardan güncel bilgi alınmalıdır. Son kontrol: 29.10.2026.
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Hac ve Umre Rehberi. hac.diyanet.gov.tr. Erişim: 29.10.2026.
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar. kurul.diyanet.gov.tr. Erişim: 29.10.2026.
Cihat Murat Yüksel, RotaNur blogunun editörü ve Markention'ın kurucusudur. Umre, hac ve helal seyahat hazırlığında yolcuların en çok sorduğu soruları Diyanet İşleri Başkanlığı kaynaklarını esas alarak sade ve uygulanabilir rehberlere dönüştürür.
Bu yazıda yanıtlanan sorular
Çocuğun umresi geçerli mi?
İbadetlerle yükümlülük ergenlikle başlar. Bu nedenle çocuğa umre gerekmez; ancak çocuk umre yaparsa umresi sahih olur ve sevabı vardır. Çocukken yapılan hac, ergenlikten sonra farz olacak haccın yerine geçmez; umre için de çocuğun yaptığı umre nafile umre hükmündedir.1
Çocuk tıraş olmalı mı?
Umrenin son adımı tıraştır. Mümeyyiz erkek çocuk saçını kısaltır veya kazıtır; kız çocuk saç uçlarından keser. Küçük çocuk için veli bu adımı da yaptırır. Ayrıntı: umrede tıraş.
Hangi dönem uygun?
Okul çağındaki çocuklarla en çok tercih edilen dönem şubattaki sömestr tatilidir; hava yaz aylarına göre serindir. Ramazan ve yaz tatili dönemleri ise hem daha kalabalık hem daha sıcaktır. Dönem seçimi için umre için en uygun zaman yazımıza ve sömestr umresi programlarına bakabilirsiniz.
