İçindekiler 7 başlık
Cennetü’l-Muallâ, Mekke’nin en eski ve en bilinen mezarlığıdır. Hz. Peygamber’in ilk eşi Hz. Hatice, dedesi Abdülmuttalib ve amcası Ebû Tâlib burada medfundur. Umrecilerin Mekke’de ziyaret ettiği yerlerden biri olan Muallâ, Medine’deki Cennetü’l-Bakī ile sık karıştırılır. Bu yazıda Muallâ’nın yerini, kimlerin burada yattığını, ziyaret adabını ve ziyarette okunabilecek selamlamayı anlatıyoruz.
Kısaca
Cennetü’l-Muallâ, Mekke’de Mescid-i Haram’ın kuzeyindeki Hacûn mevkiinde bulunan mezarlıktır. Hz. Hatice, Abdülmuttalib, Ebû Tâlib ve Hz. Peygamber’in küçük yaşta vefat eden oğlu Kāsım’ın burada defnedildiği kabul edilir. Hz. Peygamber’in annesi Hz. Âmine burada değil, Mekke ile Medine arasındaki Ebvâ’da medfundur.
- Yeri: Mekke, Hacûn; Mescid-i Haram’a araçla kısa mesafe.
- Medine’deki karşılığı: Cennetü’l-Bakī.
- Ziyaret: Kabir ziyareti adabıyla, selam verip dua ederek.
Cennetü’l-Muallâ nerede?
Muallâ, Mescid-i Haram’ın kuzeyinde, eski Mekke’nin yukarı kesiminde Hacûn denilen yerdedir. Adı da bu konumdan gelir: “Muallâ” yüksekte olan anlamındadır. Cahiliye döneminden beri Mekkelilerin mezarlığı olarak kullanılmıştır ve bugün de defin yapılan bir mezarlıktır.1
Mekke’deki diğer ziyaret yerleriyle birlikte planlamak isterseniz Mekke gezilecek yerler yazımıza bakabilirsiniz.
Muallâ’da kimler medfun?
Kaynaklarda Muallâ’da defnedildiği bildirilen başlıca kişiler şunlardır:1
- Hz. Hatice: Hz. Peygamber’in ilk eşi, ilk iman eden kişi. Hicretten önce Mekke’de vefat etmiştir.
- Abdülmuttalib: Hz. Peygamber’in dedesi.
- Ebû Tâlib: Hz. Peygamber’in amcası ve himayecisi. Hz. Hatice ile aynı yıl vefat etmiştir; bu yıl “hüzün yılı” olarak anılır.
- Kāsım: Hz. Peygamber’in küçük yaşta vefat eden oğlu.
- Bunların yanı sıra birçok sahâbî, âlim ve Mekke’de vefat eden hacılar.
Mezarlıkta Suudi uygulaması gereği kabirlerin üzerinde isim, türbe veya yapı bulunmaz. Kimin nerede yattığı çoğunlukla rehberlerin anlatımıyla bilinir; tam yerler konusunda kesin bilgi her zaman mümkün değildir.
Hz. Âmine Muallâ’da mı?
Hayır. Yaygın bir yanlışın aksine Hz. Âmine, Medine dönüşü Mekke ile Medine arasındaki Ebvâ köyünde vefat etmiş ve orada defnedilmiştir.2
Ziyaret adabı
Muallâ ziyareti bir kabir ziyaretidir ve İslâm’ın kabir ziyareti adabı burada da geçerlidir:
- Kabristana girerken orada yatanlara selam verilir.
- Kur’an okunabilir, ölmüşler için dua ve istiğfar edilir.
- Kabirlerden bir şey istemek, kabir toprağını veya duvarları bereket umuduyla sürmek dinî bir uygulama değildir; dua yalnız Allah’a yapılır.
- Kabirlerin üzerine basılmaz, yüksek sesle konuşulmaz.
Hz. Peygamber’in kabristanı ziyaret edenlere öğrettiği selamlama, Müslim’in Sahîh’inde yer alan rivayetlerde geçer. Türkçe anlamı şöyledir: “Ey bu diyarın mümin ve Müslüman sakinleri, size selam olsun. İnşallah biz de size katılacağız. Allah’tan bizim ve sizin için afiyet dileriz.”3
Kadınlar Muallâ’yı ziyaret edebilir mi?
Kadınların kabir ziyareti Diyanet’e göre adaba uyulduğu sürece caizdir. Ancak Suudi Arabistan’daki mezarlıklarda kadın ziyaretçilere zaman zaman giriş kısıtlaması uygulanabilir; bu durumda dışarıdan selam verilip dua edilebilir. Güncel uygulamayı kafile rehberinize sorun. Medine’deki benzer durum için Cennetü’l-Bakī yazımıza bakabilirsiniz.
Muallâ ve Bakī arasındaki fark
| Cennetü’l-Muallâ | Cennetü’l-Bakī | |
|---|---|---|
| Şehir | Mekke | Medine |
| Konum | Mescid-i Haram’ın kuzeyi (Hacûn) | Mescid-i Nebevî’nin güneydoğusu |
| Bilinen medfunlar | Hz. Hatice, Abdülmuttalib, Ebû Tâlib | Hz. Peygamber’in birçok eşi ve kızı, Hz. Osman, pek çok sahâbî |
Sıkça Sorulan Sorular
Muallâ ziyareti umrenin bir parçası mı?
Hayır. Umrenin rükün ve vâcipleri ihram, tavaf, sa’y ve tıraştır. Muallâ ziyareti umreye bağlı olmayan, isteğe bağlı bir ziyarettir.
Muallâ’ya yürüyerek gidilebilir mi?
Mescid-i Haram’dan yürünebilecek mesafededir; ancak yol yokuş ve sıcak olduğu için yaşlılar ve çocuklarla taksi veya kafile aracı daha uygundur.
Yöntem: Bu yazı TDV İslâm Ansiklopedisi ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarına dayanılarak hazırlanmıştır. Son kontrol: 29.10.2026.
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Muallâ”. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 29.10.2026.
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Âmine”. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 29.10.2026.
- Müslim, Sahîh, “Cenâiz” bölümü (kabir ziyaretinde okunacaklar). Ayrıca bk. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I, “Kabir Ziyareti”. diyanet.gov.tr. Erişim: 29.10.2026.
Cihat Murat Yüksel, RotaNur blogunun editörü ve Markention'ın kurucusudur. Umre, hac ve helal seyahat hazırlığında yolcuların en çok sorduğu soruları Diyanet İşleri Başkanlığı kaynaklarını esas alarak sade ve uygulanabilir rehberlere dönüştürür.
Bu yazıda yanıtlanan sorular
Cennetü’l-Muallâ nerede?
Muallâ, Mescid-i Haram’ın kuzeyinde, eski Mekke’nin yukarı kesiminde Hacûn denilen yerdedir. Adı da bu konumdan gelir: “Muallâ” yüksekte olan anlamındadır. Cahiliye döneminden beri Mekkelilerin mezarlığı olarak kullanılmıştır ve bugün de defin yapılan bir mezarlıktır.1
Muallâ’da kimler medfun?
Kaynaklarda Muallâ’da defnedildiği bildirilen başlıca kişiler şunlardır:1
Hz. Âmine Muallâ’da mı?
Hayır. Yaygın bir yanlışın aksine Hz. Âmine, Medine dönüşü Mekke ile Medine arasındaki Ebvâ köyünde vefat etmiş ve orada defnedilmiştir.2
Kadınlar Muallâ’yı ziyaret edebilir mi?
Kadınların kabir ziyareti Diyanet’e göre adaba uyulduğu sürece caizdir. Ancak Suudi Arabistan’daki mezarlıklarda kadın ziyaretçilere zaman zaman giriş kısıtlaması uygulanabilir; bu durumda dışarıdan selam verilip dua edilebilir. Güncel uygulamayı kafile rehberinize sorun. Medine’deki benzer durum için Cennetü’l-Bakī yazımıza bakabilirsiniz.
