Hz. Ebû Bekir Mescidi: Medine’deki Bayram Mescidinin Tarihi ve Ziyareti

Hz. Ebû Bekir Mescidi, Medine’de Mescid-i Nebevî’nin güneybatısında, Hz. Peygamber’in bayram namazı kıldığı ve Hz. Ebû Bekir’in halifeliği döneminde bayram namazını kıldırdığı yerde bulunan tarihî mescittir. Bu rehberde mescidin nerede olduğunu, adını nereden aldığını, Medine musallâsıyla ilişkisini, Emevîlerden Osmanlı’ya ve günümüze uzanan tarihçesini, mimarisini ve ziyaret bilgilerini kaynaklarıyla ele alıyoruz.

Hz. Ebû Bekir Mescidi Nerede?

Suudi Arabistan’ın resmî ansiklopedisi Saudipedia’ya göre Hz. Ebû Bekir Mescidi, Medine’de Mescid-i Nebevî’nin yaklaşık 300 metre güneybatısında, Menâha mahallesinin güneyinde ve Hasan b. Ali Caddesi’nin yakınında yer alır. Mescidin bulunduğu bölge, Hz. Peygamber döneminde bayram namazlarının kılındığı Medine musallâsının çevresidir. Bu alanda yapılan mescitlerin en bilineni, musallânın yerine inşa edilen Gamâme Mescidi‘dir.

Bu yakınlık sayesinde Hz. Ebû Bekir Mescidi, Mescid-i Nebevî çevresindeki otellerde kalan ziyaretçilerin yürüyerek görebileceği tarihî mescitlerden biridir. Medine’deki diğer ziyaret noktalarını Medine’de gezilecek yerler rehberimizde topladık.

Mescide Adını Veren Bayram Namazı

Hz. Peygamber bayram namazlarını çoğu zaman Mescid-i Nebevî’de değil, şehrin dışındaki açık bir alanda, musallâda kıldırırdı. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Namazgâh” maddesine göre bu musallâ, Medine’nin üç vadisinden biri olan Buthân’daydı; Hz. Peygamber’in bayram namazı için buraya çıkması daha kalabalık bir cemaatin, her yaştan insanın ve kadınların da namaza katılabilmesine imkân veriyordu.

Saudipedia’ya göre Hz. Ebû Bekir Mescidi’nin bulunduğu yer, Hz. Peygamber’in bayram namazı kıldığı yerlerden biridir. Hz. Ebû Bekir de halifeliği döneminde bayram namazını burada kıldırmış ve mescit bu sebeple onun adıyla anılmıştır. Bu anlatım, Hz. Ebû Bekir’in Hz. Peygamber’in uygulamasını sürdürmeye gösterdiği özeni hatırlatır. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin aktardığına göre Medine namazgâhında Hz. Peygamber’in sağlığında ve Hulefâ-yi Râşidîn döneminde mihrap ve minber yoktu; bayram namazları açık alanda kılınıyordu.

Hz. Ebû Bekir kimdir?

Hz. Ebû Bekir, Hz. Peygamber’in en yakın arkadaşı, hicret yolculuğundaki yol arkadaşı ve onun vefatından sonra Müslümanların ilk halifesidir. Medine’de onun adıyla anılan mescit, bir hatıra mekânıdır; Hz. Ebû Bekir’in kabri ise Mescid-i Nebevî’de, Hz. Peygamber’in kabrinin yanındadır. Mescid-i Nebevî ziyaretini ve selam verme adabını Mescid-i Nebevî yazımızda anlattık.

Hz. Ebû Bekir Mescidi’nin Tarihçesi

Saudipedia’nın kaydettiği başlıca dönemler şöyledir:

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Medine” maddesi, Medine’deki mescitlerin çoğunun yenilendiğini, ancak Gamâme, Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ali mescitleri gibi yapıldığı dönemin tarzını koruyanların da bulunduğunu belirtir. Bu nedenle Hz. Ebû Bekir Mescidi, Mescid-i Nebevî çevresinde Osmanlı dönemi Medine mimarisini görebileceğiniz ender yapılardandır.

Mimarisi

Saudipedia’ya göre mescit eski Osmanlı üslubunda, oyma siyah bazalt taşla inşa edilmiştir. Kare planlı yapının namaz kılınan bölümünü büyük bir kubbe örter. Yaklaşık 280 metrekarelik mescit, yaklaşık 150 kişilik cemaate yer verir.

Mescidin doğu tarafında açık bir avlu bulunur ve iki girişi de bu taraftadır. Kuzey tarafta yükselen silindir biçimli minare yaklaşık 22,86 metre yüksekliğindedir ve eski geometrik oymalar, mukarnaslar ve alçı süslemelerle bezenmiştir. Koyu bazalt duvarlar, Medine’yi çevreleyen volkanik harrelerin taşıdır ve yakınındaki Gamâme Mescidi’yle birlikte bölgeye ortak bir mimari doku kazandırır.

Ziyaret Bilgileri ve Adabı

Hz. Ebû Bekir Mescidi için yayımlanmış resmî bir ziyaret saati bulunmamaktadır ve kapıların hangi saatlerde açık olduğuna dair doğrulanmış bir bilgiye ulaşamadık. Bu nedenle ziyaretinizi Mescid-i Nebevî’de kılacağınız bir vakit namazının öncesine ya da sonrasına bağlamanızı, kapı kapalıysa mescidi dışarıdan görmekle yetinmenizi öneririz. Uygulamalar değişebileceğinden güncel durumu yerinde teyit etmek en doğrusudur.

Ziyarette dikkat edilebilecek bazı noktalar:

• Temiz ve örtülü kıyafetle gitmek; görevlilerin yönlendirmesine uymak.
• Mescidin küçük bir ibadet yeri olduğunu unutmamak; namaz kılanların önünden geçmemek, yüksek sesle konuşmamak.
• Duvarlara ve kapılara el ve yüz sürmek, taş ya da toprak götürmek gibi dinde yeri olmayan davranışlardan kaçınmak.
• Gamâme ve yakınındaki diğer tarihî mescitlerle birlikte kısa bir yürüyüş planlamak.

Hz. Ebû Bekir Mescidi ziyaretinin özel bir ibadet şekli yoktur; ziyaret, Hz. Peygamber’in ve ashabının bayram namazlarını kıldığı yeri görmek ve siyeri hatırlamak için yapılır.

Hz. Ebû Bekir Mescidi’ne Nasıl Gidilir?

Mescid-i Nebevî’nin yaklaşık 300 metre güneybatısındaki mescide yürüyerek ulaşılabilir. Ziyareti şöyle planlayabilirsiniz:

• Yürüyerek: Mescid-i Nebevî’nin güneybatı avlusundan çıkıp Gamâme Mescidi’ni gördükten sonra Menâha yönüne yürüyebilirsiniz.
• Musallâ mescitleri yürüyüşü: Gamâme ve Hz. Ebû Bekir mescitlerini, aynı bölgedeki diğer tarihî mescitlerle birlikte tek bir yürüyüşte görebilirsiniz.
• Şehir turuyla birleştirme: Araçla yapılan Kuba Mescidi, Kıbleteyn ve Uhud turunun dönüşünde bölgeye uğramak da mümkündür.

Umre Programlarında Hz. Ebû Bekir Mescidi

Hz. Ebû Bekir Mescidi, Mescid-i Nebevî’ye yakın olduğu için Medine’yi kapsayan umre programlarında çoğu zaman ayrı bir tur durağı olarak değil, serbest zamanda yapılan kısa bir yürüyüşün parçası olarak görülür. Bu ziyaret umre ibadetinin bir parçası değildir; umrenin farzları ve vacipleri Mekke’de yerine getirilir. Mescit ziyareti, siyeri yerinde tanımak için yapılan gönüllü bir ziyarettir.

Medine’de kaldığınız günlerde bu ziyareti bir sabah namazından sonra, şehir henüz sakinken yapmak, mescidin taş dokusunu ve minaresini daha rahat görmenizi sağlar.

Bir Sünnetin Sürdürüldüğü Yer

Hz. Ebû Bekir Mescidi, Mescid-i Nebevî’nin büyük avlularının hemen yakınında, küçük ölçüsü ve koyu taş duvarlarıyla kolayca gözden kaçabilecek bir yapıdır. Ama bulunduğu yer, Hz. Peygamber’in bayram namazı kıldığı bir alanda ilk halifenin aynı namazı kıldırmasının hatırasını taşır. Bu yönüyle mescit, ziyaretçiye sünnetin nesilden nesile nasıl taşındığını sessizce anlatır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça

Bu yazı, aşağıdaki kaynaklar esas alınarak RotaNur editörlüğünce hazırlanmıştır. Dinî konularda Diyanet İşleri Başkanlığı ve TDV İslâm Ansiklopedisi yaklaşımı esas alınmıştır; Medine’deki ziyaret düzeni değişebileceğinden yola çıkmadan önce güncel durumu resmî kaynaklardan teyit ediniz.

1. Saudipedia, “Abu Bakr al-Siddiq Mosque in al-Madinah al-Munawwarah”. saudipedia.com. Erişim: 04.11.2026.
2. Nebi Bozkurt, Mustafa Sabri Küçükaşcı, “Medine”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 28, 2003, s. 305-318. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 04.11.2026.
3. Nebi Bozkurt, “Namazgâh”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 32, 2006, s. 357-358. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 04.11.2026.
4. “Ebû Bekir”, TDV İslâm Ansiklopedisi. islamansiklopedisi.org.tr. Erişim: 04.11.2026.